روزنامه نگار ایرانی  فعال سیاسی یا راوی بی طرف

به بهانه هفدهم مرداد ماه سالروز خبرنگار در ایران

هفدهم مرداد ماه در ایران روز خبرنگار نامیده شده است اما حکایت روزنامه نگاری در ایران همچون سایر مظاهر مدنیت و توسعه در این مملکت گل و بلبل بیش از آنکه نتیجه و حاصل فرایند توسعه باشد راهکاری برای دستیابی به توسعه است و بدین دلیل  امروزه روزنامه نگاری در ایران با بی طرفی که مهمترین شرط آن است عملا بیگانه است! 

تقدیر چنین بود که  اولین روزنامه  ایرانی در دربار متولد شود و روزنامه نگاری ایرانی بجای آنکه انعکاس افکار عمومی جامعه باشد دریچه ای باشد برای برای انعکاس اخبار دربار حاکم. آفت دیرینه روزنامه نگاری در ایران: روزنامه نویسی درباری!!
در حالی که بزرگترین مدیاهای جهان و شناخته شده ترین خبرگزاری ها بی طرفی را شرط اول ارائه خبر و گزارش می دانند و بدان اصرار دارند در ایران  تاریخ بیش از  یکصد ساله روزنامه نگاری ، انباشته است  از مبارزه در راه بسط آزادی و آکنده از فضای سانسور و خودسانسوری در شرایط استبداد، خفقان و نبود فضای آزاد.
تاریخ مطبوعات ایران، بیش از آنکه شاهد فعالیت آزاد و حرفه ای روزنامه نگاران  بی طرف باشد، به مبارزات اهالی مطبوعات برای کسب آزادی، استقلال، عدالت و حکومت قانون گذشته است؛ چه برای رسیدن به حکومت مشروطه و چه برای نیل به جمهوری و حقوق بشر. و بدین ترتیب روزنامه در ایران بجای آنکه نتیجه و میوه توسعه باشد وسیله ای بوده برای رسیدن به آن فضا و شرایط ایده آل. 
ضربات سهمگینی هم که  روزنامه نگاری و فعالان این حوزه اعم از روزنامه نگاران و مدیران مطبوعات خورده اند عمدتا به همین دلیل بوده باشد.
تحولات روزنامه نگاری در ایران نیز در نوع خود جالب است.

ایران تنها کشوری در جهان است که طی یک قرن، شاهد دو انقلاب تمام عیار بوده است؛ انقلاب مشروطه و انقلاب ۱۳۵۷ بر علیه  حکومت سلطنتی پهلوی. اولی برای مهار سلطنت مطلقه و استقرار مجلس و عدالتخانه، و دومی در راه نفی سلطنت و استقرار و استحکام جمهوریت و حاکمیت ملت؛ و هر دو در راه بسط و گسترش آزادی، مردمسالاری و حقوق بشر.
برخی از پژوهشگران تاریخ مطبوعات ایران را تا امروز به هفت دوره تقسیم کرده بودند.

این دوران ها  را می توان به شرح زیر طبقه بندی کرد:
۱- دوره مطبوعات دولتی 1285- 1216 خورشیدی
۲- عهد مشروطه 1299- 1285خورشیدی
۳- دوره خفقان رضاخانی 1320- 1299
۴- دوره بی بندوباری تا کودتا 1332- 1320
۵- دوره اختناق تا انقلاب 1357- 1332
۶- دوره انقلاب تا اصلاحات 1376- 1357
۷- دوره پس از اصلاحات   1376 تا امروز

که هفتمین بخش را می توان به دو بخش جزئی تر  دوران اصلاحات (1384-1376) و دوران پس از اصلاحات (1384 تا کنون) تفسیم کرد.

 در سراسر این دوران، روزنامه نگاران و مطبوعات ایران همواره شاهد دوران اوج و حضیض فعالیت ها بوده اند؛ برآمده از فضای انقلاب ها و اصلاحات هریک از پس دیگری.

روزنامه نگاری ایرانی از زمان امیرکبیر که به نوعی پرچمدار اصلاحات در ایران بود تا امروز، همواره به خون آغشته شده است. از حمام فین کاشان قتل گاه امیر کبیر تا امروز همه برگ برگ پیشینه روزنامه نگاری در مملکتی را تشکیل میدهند که روزنامه در آن نه نتیجه توسعه که اسلحه رسیدن بدان بود و روزنامه نگار نه گزارشگر بی طرف  جامعه توسعه یافته که سرباز جان باز رسیدن جامعه ایرانی به توسعه و بیشرفت بوده و هست.
اینگونه است که از خیل روزنامه های ایرانی  شاید به سختی بتوان  روزنامه واقعا بی طرفی را که با معیارهای فنی روزنامه نگاری تهیه شده باشد یافت و همواره برای اطلاع از صحت اخبار و قضایا مجبور به تهیه نشریات طیف های مختلف فکری و سیاسی هستیم که در حقیقت نه روزنامه که بولتن ها و خبرنامه های حزبی و گروهی هستند .

از امیرکبیر و میرزای شیرازی تا میرزاده عشقی و حسین فاطمی و... تا امروز  سرنوشت روزنامه نگاری ایرانی آغشته به خون جان باختگانی است که بدون شک  جز سربلندی آبادانی و توسعه  ایران آرزویی ندارند.  اما امروز روزنامه نگار ایرانی فعال سیاسی است و امید که فردا به مدارجی از توسعه برسیم که روزنامکه نگار تنها و تنها روزنامه نگار باشد.

راوی بی طرف و راستگوی رویدادهای محیط پیرامون خویش!؟

به امید آن روز فعال باشیم و پویا