نقض حریم  پل تاریخی نگین

 فرید کاوش از بچه های علاقمند و فعال مسجدسلیمانی است که در زمینه میراث باستانی مسجدسلیمان همواره حساس و پیگیر بوده است . خوشحال شدم وقتی شنیدم انجمنی که بنام دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان تشکیل شده بود و البته در آغاز ابزاری برای سوء استفاده عده ای خاص بود(!) امروز مسئولیتش با کسی است که از این عرصه بدنبال منافع شخصی خود نیست . این را از بیانش می توان فهمید وقتی در برابر سکوت عده ای ظاهرا مسئول ، مظلومیت میراث باستانی ولایت را فریاد می زند ! مصاحبه اش با ایسنا  در خصوص پل نگین را با هم می خوانیم :

 مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان گفت: در بازدید استاندار خوزستان از " پل نگین " وی دستور ادامه عملیات پیمانکار اداره راه و ترابری برای احداث پلی در مجاورت " پل نگین " را صادر کرد.

فرید کاوش در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان اظهار کرد: طی بازدید استاندار خوزستان به همراه نماینده مسجدسلیمان در مجلس شورای اسلامی و مدیر کل راه و ترابری استان خوزستان، استاندار دستور ادامه عملیات پیمانکار اداره راه و ترابری برای احداث پلی بر روی پل نگین را صادر کرد.وی خاطرنشان کرد: در مرحله اول قرار شد پل جدید 700 متر از دهانه " پل نگین " فاصله بگیرد که مجددا با توجه به ایراداتی که سازمان حفاظت محیط زیست به این طرح وارد کرد قرار شد کارشناسان میراث فرهنگی حریم پل را بررسی کنند.او افزود: نظر به اهمیت راه‌اندازی جاده مسجدسلیمان ـ شهرکرد اداره میراث فرهنگی مسجدسلیمان با همکاری کارشناسان استان حریم مجدد را 100 متر از دهانه پل نگین اعلام کردند.مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان تاکید کرد: طی نامه‌ای که به اداره کل راه‌ و ترابری ابلاغ گردید تاکید بر نظارت کامل کارشناسان سازمان میراث فرهنگی در این عملیات اجرایی گردید که متاسفانه با عنایت به جمیع مکاتبات، پی‌‌گیری‌ها و تذکرات قبلی، اداره راه و ترابری مسجدسلیمان بدون اعتنا به موارد یاد شده توسط پیمانکار خود اقدام به تخریب و حفاری دو طرف دهانه " پل نگین " به عمق شش و طول هفت متر کرد

وی خاطرنشان کرد: با پیگیری‌های اداره میراث فرهنگی و انجمن دوستداران مسجدسلیمان مجددا از عوامل مربوطه خواسته شده که عملیات تخریبی متوقف شود.کاوش ادامه داد: با توجه به عدم اعتنا به این تذکرات یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی اقدام به جلوگیری از ادامه عملیات کرد.کاوش یادآوری کرد: این در حالی است که در جلسه‌ای نیز بین فرماندار مسجدسلیمان و نمایندگان میراث فرهنگی و راه و ترابری به منظور حل مشکل و جابجایی محل احداث پل مورد نظر پروژه با حفظ حریم پل تاریخی نگین برگزار شود و در نهایت در بازدید استاندار تصمیم نهایی مبنی بر ادامه عملیات پیمانکار راه و ترابری برای احداث پلی در مجاورت پل نگین صادر شد.وی تاکید کرد: توجه به حفظ این اثر تاریخی ارزشمند صورت نگرفته که در این خصوص انتظار تمامی دوستداران میراث فرهنگی از مسؤولان این است که این اثر تاریخی حفظ شود زیرا میراث فرهنگی متعلق به نسل‌های آینده است و نباید با در نظر گرفتن اهداف زودگذر و خدای ناکرده تبلیغات انتخاباتی به گونه‌ای رفتار کنیم که شرمنده آیندگان شویم.

یک پل و هزار خاطره – قسمت دوم

روی پست قبلی مربوط به فرو ریختن پل تمبی هم ،  تعداد زیادی از دوستان لطف کرده  و کامنت گذاشته اند .  معمولا پاسخ  کامنت های عزیزان را همانجا می گذارم اما این بار آنقدر مطالب زیبا و البته نوستالوژیکی نوشته شده بود  که حیفم آمد آنها را روی صفحه اصلی وبلاگ منتشر نکنم. ضمن تشکر از دوستان و البته با اجازه شان  این نظرات را با هم می خوانیم:

دوست خوب ما با مشخصه ی  "****"  نوشته :

 خبر را از تلویزیون شنیدم بسیار متاسف شدم و به یکباره تمام خاطرات دوران کودکی و نوجوانیم نیز فرو ریخت. پل تمبی جمله زیبایی بود که بسیاری از خاطرات را در ذهنم تداعی میکرد از فرسنگها پیگیر برخی از اماکن بودم که پل تمبی یکی از آنها بود ولی اینک….  

"اردشیر"  عزیز نوشته :

پل ، حلقه اتصال است. معبری برای رسیدن ویکی شدن، گذرازفرازها وفرودها آنگاه که انسان با ورود از دروازه (اتصال) و گذر از پل (انتقال) به وصال می رسد وفرصتی برای تعامل با دیگران وبه اشتراک گذاشتن باورها می یابد. جالب این که این پل حلقه ارتباطی جغرافیایی واجتماعی  شهرمان با شهرهای بختیاری نشین استان بود بعد از آنهمه بی توجهی به جاده  ارتباطی آن ، این پل ،این حلقه اتصال هم تاب تحمل نیاورد ودرمقابل زیاده خواهی مرکزنشینان ونژادپرستان یکسونگر استان و ازهمه مهمتر خودکم بینی وکوتاهی مسئولین شهرسرفرودآورد  وحالا مثل مابقی داشته های گذشته شهر باید فقط با تداعی خاطرات آن دلخوش باشیم

همراه خوب ما  "بنگرى"  هم نوشته :

این پل مثل بقیه چیزهایی که نام و نشانی از آنها نمی گیرند .... درست گفتی اگر در کشورهای دیگر چنین حادثه ای رخ می داد هم اکنون مبدل شده بود به آثار تاریخی یا جای گردشگری و دیدنی ...
معلومه پل پر خاطره ای بوده

"ایمان"  جان نوشته :

فرو ریخت به همین راحتی !!؟ گفتنی ها رو گفتی فرشید جان اردشیر هم توضیح اما .. اما تا کی ما باید شاهد آوار شدن تمام خاطرات و پایه های شهرمون باشیم . شهری که با وجود این آثارش که  همه یاد آور نفت هست در وجود همه مسجدسلیمانی ها هست . مگه مسئولین محترم چه گلی به سر این شهر زنده اند که حتی توان پاسداری از این آثار رو ندارن ؟؟؟؟؟؟ دو سه بار این متن رو خوندم فرشید جان ولی نمی تونم هضم کنمدر ساوه دور یک دیوار گلی حصار کشیدن چون تاریخی هست ... اما

دوست خوبمان "محمد ایزدستا" اشاره کرده :

پل خاطره ها علی الخصوص 13بدر یادش بخیر ، این هم از بی عاری مسئولین شهرمون

"پروفسور ورناصری"  هم اینگونه آورده :

خبرو که خوندم خیلی ناراحت شدم. در واقع پل تمبی خاطرات سیزده بدر و ایام تفریح را به یادم میاورد. امیدوارم که پل محکمتری به جای اون ساخته بشه ولی پل تمبی هم به عنوان یک اثر قدیمی به جا مانده از دوران صنعتی این شهر آن جا بماند و به عنوان یک نقطه دیدنی حفظ شود

"کیارش"  عزیز نوشته :

تاثر من کمتر از دیگر دوستان نیست ولی چیزی که مرا رنج میدهد برداشت دیگران از نشانه های شهر ما میباشد.شاید برای همه آن کسانی که براحتی از کنار این خبر می گذرند مفهوم  این پل هرگز درک نشده باشد.اگر یک عصر جمعه را زیر آن می گذراندند ویا یک ظهر تابستان را در آب آن تن خنک میکردند وضع فرق میکرد.اگر یادتان باشد چند سال پیش هم پل منتهی به اسکاچ کریسنت و شاهنشین بر اثر سیل فرو ریخت/ سرنوشت آن پل چه شد.بین انسانها پل بهتر از دیوار است

و دوست خوبمان با نام مستعار  "حسن کچل"  نیز به زیبایی نوشته :

دلم برای پل تمبی سوخت. خیلی منتظر بود؛ گاهی صداش رو می شنیدم اما من کاره ای نبودم که به درد دلش برسم . بارها با خواهش به من گفته بود که حالمو بشون بگو ؛ من هم گفتم اما ظاهرا همه دچار کری هیستریکی شده بودند؛ نشنیدند و طفلک خسته شد و فرو ریخت. خدا رحمتش کند. امیدوارم حلالمان کند. میدونم اونها رو حلال نمی کنه!

ضمنا دوست عزیز ما آقای  "هادی خوش سیما"  نیز از انتشار مطلب در روزنامه فرهنگ جنوب خبر داده اند که صمیمانه از ایشان سپاسگزارم.

پل تمبی را به خاطر داری؟!

خبر کوتاه بود:قدیمی ترین پل فلزی کشور با بیش از هشتاد سال قدمت در مسجد سلیمان فرو ریخت.

به گزارش باشگاه خبرنگاران باتخریب این پل  ارتباط محور مسجدسلیمان هفتکل  و ایذه قطع شد.پل قدیمی تمبی  با یکصد و بیست  متر طول در جنوب مسجد سلیمان قرار دارد و  عصر  دیروز (منظورشان پنجشنبه هفدهم آبان ماه است ) به علت قدمت زیاد و فرسودگی و عبور و مرورروزانه صدها دستگاه خودروی سنگین فرو ریخت.((منبع سایت خبری عصر ایرانwww.asriran.com))

اما برای ما که بارها از روی این پل گذشته ایم خبری تاسف بار بود.برای دانستن عمق این تاسف باید در مسجدسلیمان نفس کشیده باشی با بتوانی نوستالوژی غریب آنرا حس کنی.

پل تمبی یادگاری از تاریخ یکصد ساله نفت در ایران بود و عجبا که در تمامی این مدت یگانه راه ارتباطی مسجدسلیمان با حومه و هفتکل و گل گیر و ایذه بود. جالب است که بدانید کارخانه سیمان کارون در منطقه گل گیر با ظرفیت تولید و صدور قابل توجه قرار دارد و پل تمبی در تمامی این سالها بار سنگین بونکر های پر از سیمان را تحمل نمود و سر انجام سقوط کرد تا مسئولین محترم مسجد سلیمان که گاه برای بارش باران در منطقه نیز از ایشان با نصب پلاکادر تشکر و تقدیر می شود مجبور باشند صد سال پس از میراث دارسی حداقل یک پل دراین  محور بسازند!؟

سالها پیش پروژه تحقیقاتی برای روابط عمومی مناطق نفت خیز جنوب کار کردم بنام نقش صنعت نفت در توسعه شبکه راههای جنوب ایران ،  عکس شماره دار پل تمبی که در بالای مطلب می بینید عکسی است که آن هنگام از پل تمبی تهیه کرده بودم و تصویر دیگر زیر آن خود گویای اتفاقی است که افتاده!

پل تمبی یاد آور خاطرات سیزده بدر و پاگچ اما رضا و یک مهه و نصیر آباد است برای کسانی که از روی آن گذشته اند ، زیر آن ماهی گرفته اند و تاریخ نفت و مسجدسلیمان  را در آن دیده اند.این پل در هر کجای دنیا که بود مدتها بود آن را بسته بودند و بعنوان یادگاری تاریخی آنرا نگاه داری می کردند اما در ولایت من ، افسوس...

راستی پل تمبی تنها پل قدیمی مسجدسلیمان نیست که هنوز از آن استفاده می شود.پل سینا ، پل هشت بنگله و چندین و چند پل دیگر هنوز بار عبور ومرور را به تنهایی بدوش می کشند.در عین نا امیدی ، امیدوارم تجربه پل تمبی درمورد  سایر پل های مسجدسلیمان تکرار نشود .   

کدام کورش پادشاه پارسوماش بوده است؟

کوتاه به قلم محمد مراد یوسفی نژاد

اشاره به زادگاه "کورش" بودن منطقه پارسوماش که در پست قبلی و گزارش منتشر شده در روزنامه همشهری به قلم خانم ندا لهراسبی بدان اشاره شد،باعث گردید توضیحات تکمیلی در این زمینه لازم به نظر برسد:

م.آ.داندامایف درکتاب ایران دردوران نخستین پادشاهان هخامنشی که تحت نظرسترووه سردبیرفرهنگستان شوروی ویکی از باستان شناسان بنام بچاپ رسیده دراین باره مینویسد :

نام ایرانیان برای اولین بار درکتیبه های آشوری قرن نهم ق م یاد شده است . چنین حدس میزنندکه در این زمان قبایل کوچ نشین ایرانی از شمال به جنوب مهاجرت کردند وچون به ناحیه کوه های زاگرس رسیدندازشمال شرق شوش در ایالت آنشان در کشوری که بنام فاتح خود نام پارسوماش گرفت اقامت گزیدند.

 ظاهرا” ایرانیان درآن زمان یک اتحادیه قبیله ای داشتندکه رهبران آنان از دودمان هخامنشیان بودندو بطوریکه "گریشمن" معتقد است :   آنشان در سرزمین کوههای بختیاری در نقطه چهل کیلومتری شوشتر قرار داشته است .

نام کورش اول پدر بزرگ کورش دوم در سالنامه های آشور بنی پال در حدود سال ۶۳۹ ق م ذکر شده است از اینجا استنباط میکنیم که پادشاه پارسوماش پسر خود   ؛آروکو ؛ رابا هدایایی نزد آشور بنی پال فرستاد بدین ترتیب بر طبق اعلامه کورش دوم اجداد وی منجمله کورش اول پادشاه آنشان بوده اند وطبق تواریخ آشور بنی پال  کورش اول پادشاه پارسوماش بوده است  بنا بر این تصور اینکه در زمان کورش اول آنشان و پارسوماش در یک پادشاهی متحد بوده اند کاملا منطقی و طبیعی است .

یکمین سال بدون بهمن ماندن

پسین جمعه یازدهم آبان ماه ، یاد و نام پدر شعرو موسیقی بختیاری و شاعر ملی ایران استاد بهمن علاءالدین، وجهه اشتراک تمامی کسانی بود که از دور و نزدیک در گورستان امامزاده طاهر کرج و پس از آن تالار بزرگ این شهر گردهم آمده بودند تادر سوگش عزادار باشند اما اعجازموسیقی و فرهنگ و بهمن در این بود که این مراسم سالگرد وفات به شباهنگی از شعر و موسیقی و بیان ابعاد گسترده و پیچیده فرهنگ آریایی بختیاری تبدیل شود.

کمی آنسو تر از امانت گاه پیکر بهمن و در سایه سار بیدهای مجنون  پشت  بارگاه  امامزاده طاهر ، مجنونان فرهنگ بختیاری و کلام سحر انگیز بهمن گرد هم آمده بودند تا نشان دهند مرگ بهمن پایان او نیست و تولدی است دوباره از آتش فرهنگ و شعر.

بخش های متنوع برنامه در گورستان امام زاده طاهر و ساز چپی توشمال و آواز تاجمیری و برنامه های ستاد بزرگداشت بهمن علاءالدین که دکتر اردشیر صالحپور دبیری آنرا بر عهده داشت باعث شده بود تا غیر بختیاری های حاضر در صحن اما زاده نیز کنجکاوانه از بهمن و موسیقی و فرهنگ بختیاری بپرسند و اینها همه از بهمن بود که در سخت ترین شرایط و پیشتر از آن حتی در روزگار حرامی نی و دف چراغ فرهنگ بختیاری  را همچنان روشن نگاه داشته بود.

فاتحه ای بر پیکر بهمن خواندیم و رهسپار تالار بزرگ کرج شدیم تا عشق به او را نشان دهیم. در تالار نیز گروههای مختلف بختیاری همچون تاجمیری و اسدپور  به اجرای برنامه پرداختند.علی حافظی که تنها نی نواخت بیش از پیش نبود بهمن به چشم آمد و تنهایی علی حافظی که یار خود را از دست داده است، دل را می آزرد.

 از لرستان و چهارمحال برنامه اجرا کردند تا حکایت مکرر عشق را با زبانهای مختلف تکرارکرده باشند و نشان دهند اقوام زاگرس نشین چقدر به هم نزدیک هستند .

شاعرانی شعر خواندن . روشن سلیمانی روحانی ملبسی بود که بالا رفتنش از پله های سکوی اجرای برنامه با استقبال همراه نبود اما اشعاری خواند که سالن را به وجد آورد:

بنام خدایی که لر آفرید......

 از درگذشتگان پس از بهمن  نیز به نیکی یاد شد . از مرید میرقائد و قیصر امین پور واینکه چقدر جایشان خالی است.

 پسین جمعه همه بودند از فرهنگیان و هنرمندان تا سیاسیون و سیاست بازان و دوستان بهمن در گوشه گوشه سالن و مردمی که در دو طبقه تالار عاشقانه برنامه را دنبال می کردند.

امادر این میان جای مرحوم بهرام طاهری بسیار خالی بود. پیر عاشقی که پس از فوت بهمن با آقای  چالنگی توانستند در قالب مصاحبه ای  در یکی از تلویزیون های ماهواره ای  نام بهمن را در سطح جهان منتشر ویادش را گرامی دارند.

یاد و نام همه درگذشتگان گرامی و چراغ فرهنگ آریایی مستدام باد.   

در سوگ کوگ تاراز

به اطلاع تمامی علاقمندان تاریخ و فرهنگ بختیاری می رساند مراسم بزرگداشت  یکمین سالگرد درگذشت  موسیقی دان و شاعر ملی بختیاری  استاد بهمن علاءالدین روز جمعه یازدهم آبان ماه در کرج برگزار می شود.

در این برنامه نخست از ساعت سیزده تا پانزده بر امانت گاه پیکراستاد واقع در امامزاده طاهر کرج گرد هم خواهیم آمد و پس از آن از ساعت شانزده تا نوزده در تالار شهیدان نژاد فلاح ( تالار بزرگ کرج ) یادش را گرامی خواهیم داشت .

گروههای هنری مختلفی از استانهای خوزستان ، لرستان ، کهکیلویه و بویر احمد و چهارمحال بختیاری برای شرکت در این برنامه اعلام آمادگی کرده اند.

خوزستانی ها و مسجدسلیمانی های مقیم تهران و مرکز پذیرای قدوم شما از سراسر جهان خواهند بود.

هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق

یاد و نامش گرامی باد

گزارش از وضعیت بیمارستان نفت مسجدسلیمان

 شانا و نفت نیوز گزارشی از وضعیت بیمارستان نفت مسجدسلیمان ارائه کردند .

بیمارستان  صنعت نفت مسجدسلیمان در سال 1303 یعنی 83 سال پیش به عنوان نخستین بیمارستان مجهز و استاندارد در خاورمیانه راه اندازی شد. این بیمارستان 99 تختخوابی تا پیش از احداث بیمارستان صنعت نفت در تهران، اهواز و دیگر مناطق نفت خیز به بخش های مختلف صنعت نفت در جنوب کشور خدمات ارائه می کرد.این بیمارستان در دوران 8 سال دفاع مقدس نیز، نقش ارزنده ای در درمان مجروحان جنگ تحمیلی داشت.

 با کمرنگ شدن فعالیت شرکت ملی نفت ایران در این شهر در دهه های گذشته و گسترش حوزه عملیاتی این شرکت در اهواز، آغاجاری و گچساران و احداث مراکز درمانی دیگر، فعالیت بیمارستان صنعت نفت مسجدسلیمان محدودتر شد و این مرکز درمانی بزرگ به تدریج جایگاه خود را از دست داد و این در حالی است که با وجود کمبودها و فرسودگی ناشی از قدمت ساختمان، هنوز نقطه اتکایی با اهمیت درمانی در مسجدسلیمان است.  

رئیس بیمارستان صنعت نفت مسجدسلیمان در گفت وگو با خبرنگار شانا در مناطق نفت خیز جنوب در این باره گفت: در تعمیرات ساختمان دقت خواهد شد که در سبک معماری آن تغییری حاصل نشود.

وی با اشاره به قدمت این بیمارستان اظهار داشت: برنامه ای برای توسعه این مرکز درمانی تعریف نشده اما با توجه به این که از تجهیزات می توان در مرکز درمانی جدید استفاده کرد نسبت به تامین آن مبادرت می شود.

هم اکنون وضعیت سامانه خنک کننده بیمارستان با توجه به شرایط اقلیمی منطقه پاسخگو نیست و به جای سیستم مرکزی از کولرهای گازی معمولی آن هم مستهلک و معمولا خارج از رده استفاده می شود.

تخت خواب ها و ضمائم آن ها، برخی تجهیزات، رنگ آمیزی دیوارها و سقف، موزائیک کف و روشنایی اتاق ها نا مناسب و استاندارد لازم را ندارد.

در بخش های مختلف،  لباس بیمارانی که به روال معمول در مراکز درمانی در زمان حاضر به صورت یک بار مصرف توزیع می شود، نامناسب و کهنه و دیده می شود برخی بیماران به علت نبود لباس با البسه که هنگام مراجعه بر تن داشتند، بستری هستند.

در بازدید از بخش جراحی و داخلی که به علت تعمیر در یک سالن متمرکز است مشاهده شد روی آستین لباس برخی بیماران تصویر قلب حک شده که در پاسخ گفته شد: به علت نداشتن پیراهن در بخش، از طریق آشنایان از بخش قلب (سی.سی.یو) لباس قرض گرفته اند.

 بعضی از بیماران که از کارکنان شرکت نفتی از این وضع گلایه و این پرسش را مطرح می کردند که چرا بیمارستان به این صورت در آمده، آیا شرکت نفت بودجه نمی دهد یا باید مشکل را در ضعف مدیریتی در سازمان بهداشت و درمان نفت سراغ گرفت...

 بر اساس مصوبه هیئت دولت در استان خوزستان در بیست و چهارمین سفر استانی جشن یکصد سالگی فعالیت صنعت نفت ایران سال آینده برگزار می شود 

پنجم خرداد تولد نفت و مسجدسلیمان

نزدیک به یک صد سال است که ایران با کشف نفت در آن تبدیل به کشورى صنعتى شده است و به عنوان کشورى تاثیرگذار در بازار جهانى نفت همواره مطرح بوده  و پنجم خرداد ماه سالروز ورود ایران به این عرصه است. در چنین روزی - سال 1278 خورشیدی- اکتشاف نفت در ایران به نتیجه رسید و از آن روز تا کنون نزدیک به یکصد سال است که صنعت  نفت جنبه های مختلف زندگی در ایران را تحت تاثیر خود قرار داده است .
ساعت چهار صبح آن روز نفت از فراز دکل چاه شماره یک مسجدسلیمان فوران کرد تا جورج رینولدز سرپرست گروه  و حفارانی که طبق امتیاز نامه اعطایی  در حال کاوش بودند نخستین قطرات نفت کشف شده در ایران و منطقه خاورمیانه را شاهد باشند.
پیشینه تاریخی نفت در ایران
ایرانیان از دیرباز با نفت و گاز آشنا بودند و در گذشته هاى باستانى این سرزمین نیز نشانه هاى فراوانى از شناخت نفت و خصوصاً قیر و کاربرد این مواد به چشم مى خورد.
استفاده از قیر در تمدن عیلام و ساخت مهر هاى معروف عیلامى از قیر طبیعى. استفاده از قیر در اندود کردن قایق ها، تابوت ها و ساخت برخى ظروف از این ماده قدیمى ترین نمونه هاى استفاده از این ماده است . (1)
همچنین استفاده از نفت و قیر و گاز در تمدن هاى بعدى و خصوصاً کاربردهاى مذهبى و استفاده از گاز به عنوان منبع سوخت آتشکده هاى بسیار قدیمى در نجد ایران از دیگر نشانه هایى هستند که نشان از آشنایى ایرانیان باستان با نفت و مشتقات آن دارند و هنگامى که کاربردهاى نظامى را به این مقوله اضافه مى کنیم و نفت انداز ها را در ارتش ایران باستان مورد توجه قرار مى دهیم متوجه مى شویم که نفت چه اهمیتى در ایران باستان و  ادوار بعد از آن داشته است(2)
به رغم چنین آشنایى دیرینه اى همانگونه که مى دانیم با شروع قرون جدید است که نه تنها ایران بلکه جهان به ارزش واقعى این سیال ارزشمند پى مى برند. غرب که به دنبال جانشینى براى ذغال سنگ بود تا انقلاب صنعتى خود را با سرعت بیشترى به پیش ببرد نقاط مختلفى از جهان را مورد گمانه زنى تحقیق و کاوش قرار داد و ایران نیز از این جمله بود. نخستین بار یک کارشناس زمین شناسى به نام و.ک. لوفتوس از جنوب غرب ایران دیدن کرد و نتیجه مشاهدات خود را در قالب مقاله اى در اروپا منتشر نمود.(3) لوفتوس در مقاله خود تحت عنوان: درباره زمین شناسى نواحى مرزى ترکیه- ایران و نواحى مجاور آن از مناطقى در جنوب غرب ایران یاد کرد که چشمه هاى خودجوش نفت و گاز در آن وجود دارند.
مقاله توصیفى لوفتوس بسیار مورد توجه غربى ها قرار گرفت و آنها را مترصد فرصتى قرار داد تا احتمال وجود نفت و گاز را در ایران بیازمایند. عصر واگذارى امتیازات در دوره قاجار این فرصت را به ایشان داد.
اعطای اولین امتیازات نفتی در ایران
در سال ۱۸۷۲ بارون جولیوس رویتر امتیاز گیرنده معروف عصر قاجار امتیاز بهره بردارى از منابع احتمالى نفت در ایران را در قالب امتیاز بهره بردارى از منابع و معادن از دولت ایران اخذ کرد که خیلى زود ملغى شد.
حدود یک دهه بعد در ۱۸۸۳ میلادى آلبرت هوتسن از هلند نخستین امتیاز اختصاصى نفت را از ایران اخذ کرد تا در منطقه دالکى در سواحل ایران به جست وجوى نفت بپردازد. هوتسن، شرکتى جهت این امر تاسیس کرد و به کاوش در منطقه پرداخت اما به علت عدم دستیابى به نتیجه اى قابل قبول فعالیت اکتشاف تعطیل و شرکت هوتسن نیز عملاً ورشکسته شد و به حراج سهام و امتیاز نامه خود پرداخت.(4)
پس از ناکامى هوتسن مجدداً این بارون رویتر بود که در سال ۱۸۸۹ توانست شانس خود را در اکتشاف نفت در ایران بیازماید. رویتر با تشکیل یک بانک(۵) و سرمایه گذارى در زمینه خرید سهام شرکت هوتسن به این کار مبادرت ورزید. رویتر در قشم چاهى به عمق ۷۰۰ پا نیز حفر کرد اما  این بار هم به نفت نرسید
در جستجوی سرمایه گذار جدید!
همزمان با این اتفاقات یک زمین شناس و باستان شناس فرانسوى به نام ژاک د مورگان ضمن مسافرت به ایران و بازدید از قصر شیرین و جنوب غرب ایران نتایج مشاهدات خود را که حاکى از احتمال بسیار زیاد وجود رگه هاى نفتى در غرب ایران بود در یکى از نشریات پاریس منتشر کرد. این امر باعث شد وقتى رئیس کل گمرکات ایران آنتوان کتابچى (که اصالتى گرجى یا ارمنى داشت) ماموریت یافت به فرنگ برود و کسى را براى سرمایه گذارى در نفت ایران بیابد پیش زمینه ذهنى در فرنگ در خصوص احتمال وجود نفت در ایران وجود داشته باشد. ماموریت کتابچى از سفر به فرنگ ظاهراً افتتاح نمایشگاهى در پاریس بود اما ملاقات ها و رایزنى هاى وى نشان داد که وظیفه اصلى وى در این سفر این است که کسى را بیابد که به سرمایه گذارى در نفت ایران علاقه مند باشد.(6)
کتابچى در پاریس با سفیر انگلیس در فرانسه آشنا شدند و او نیز فرد میلیونرى را که مى شناخت به ایشان معرفى کرد: ویلیام ناکس دارسى.
دارسى وارد می شود
ویلیام ناکس دارسی  در سال ۱۸۴۹ در شهر دیوون انگلیس متولد شده و بعد ها به استرالیا مهاجرت کرده بود و در بزرگترین ریسک زندگى اش (قبل از سرمایه گذارى در نفت ایران!) یک معدن متروک طلا را در استرالیا خریدارى کرده و کمى بعد معلوم شده بود که  معدن را بدون جهت متروک کرده اند و هنوز مقادیر زیادى طلا در آن معدن موجود بود.
عواید ناشى از استخراج طلا دارسى را به مردى بسیار ثروتمند تبدیل کرد به طورى که در هیبت یک میلیونر به لندن بازگشت(7) دارسى پیشنهاد سرمایه گذارى در نفت ایران را پذیرفت و منشى خود را در مارس ۱۹۰۱ به ایران فرستاد تا شرایط اخذ امتیاز را بررسى کند.(8) مذاکرات نماینده دارسى با شاه ایران خیلى زود نتیجه داد و سرانجام در همان سال امتیازنامه استخراج نفت به دارسى واگذار شد. طبق این امتیازنامه صاحب امتیاز به مدت ۶۰ سال مجاز به کشف استخراج، بهره بردارى و صدور نفت بود و منطقه مجاز براى انجام عملیات نیز ۴۸۰ هزار مایل مربع منحصراً از نواحى جنوبى ایران مشخص شد (تا مورد مخالفت همسایه شمالى قرار نگیرد!)
دارسى یک فارغ التحصیل کالج سلطنتى مهندسى هند به نام جورج رینولدز را که قبلاً در سوماترا سوابقى در کار حفارى داشت استخدام کرد و از او خواست ضمن تشکیل یک گروه کارى وسایل و ادوات مورد نیاز خود را لیست کند تا دارسى تهیه کند.
حفاری در ایران
رینولدز نیز ضمن حضور در ایران اولین نقطه براى کار حفارى را در منطقه اى در کوهستان هاى غرب ایران انتخاب کرد. چاه سرخ دشتى غیرقابل دسترس محصور در کوهستان هاى غرب ایران و نزدیک محلى که بعدها به عنوان مرز ایران و عراق مشخص شد. اما حفارى نافرجام در چاه سرخ همگان را مایوس کرد.
گروه رینولدز پس از ناکامى در چاه سرخ به جنوب غرب ایران عزیمت کردند و در منطقه مامتین در حوالى رامهرمز کنونى در استان خوزستان کار خود را ادامه دادند. حفارى در مامتین هم البته نتیجه چندانى در پى نداشت و عدم حصول نتیجه در مدتى نزدیک به هفت سال دارسى و شرکاى جدیدش را مایوس ساخته بود.
در این میان شاید تنها یک نفر بود که همچنان بر عزم خود استوار بود و وى رینولدز حفار بود که دیگر پس از این همه جست وجوى نفت احساسى قوى یافته بود و شاید همین احساس بود که به وى مى گفت در این منطقه نفت وجود دارد.
و سر انجام مسجدسلیمان...
رینولدز در گمانه زنى و شناسایى مناطقى که احتمال وجود نفت در آنجا مى رفت تمامى نشانه ها و علائم را در نظر مى گرفت. وى حتى به افسانه ها، خرافات و باورهاى گاه دور از عقل ساکنان بومى مناطقى که در آنجا کار مى کرد نیز توجه داشت و شاید به همین دلیل بود که هنگامى که از عشایر بومى منطقه صحبت هایى مبنى بر وجود مسجدى در فاصله اى نه چندان نزدیک از مامتین شنید که دیوان آن را براى سلیمان پیامبر ساخته اند! و همچنین از آتشى شنید که مدت ها به صورت لایزال در آن منطقه روشن بوده است سریعاً به منطقه عزیمت کرد و در منطقه مورد نظر در حوالى شوشتر نشانه هایى از یک بناى باستانى یافت که مى توانست یک آتشکده باستانى باشد. حیرت رینولدز هنگامى بیشتر شد که چشمه هاى خودجوش نفت و گاز را در منطقه مشاهده نمود و جوشش طبیعى قیر را از دل زمین دید. تمامى این نشانه ها او را تشویق مى کرد تا به این فکر بیفتد که در عین ناامیدى سرمایه گذار و همکارانش شاید براى آخرین بار ضربات مته حفارى خود را بر این منطقه وارد نماید. حفارى روزها و روزها ادامه پیدا کرد و آنچه پیش آمد نشان داد که احساس رینولدز به وى دروغ نگفته بود! ساعت چهار صبح بیست و ششم مه1908 میلادی( برابر با پنجم خرداد ۱۲۸۷) رینولدز در حالى که خارج از چادر  خود در هواى آزاد آرمیده بود از صداى نامانوس چاه بیدار شد. اندکى بعد نفت با فشار زیاد و به ارتفاع ۵۰ متر پا بالاتر از دکل حفارى فوران کرد.
حفاران و کارگران سر از پا نمى شناختند. آنها دور دکل حلقه زدند و به رقص و پایکوبى پرداختند. نزدیک به هفت سال کار طاقت فرسا در عین ناامیدى و در آخرین روزها و ساعات به نتیجه رسیده بود. رینولدز براى کنسولگرى بریتانیا در بوشهر تلگراف زد: مفتخرم گزارش کنم امروز صبح ساعت چهار به وقت ایران نفت در عمق ۱۱۸۰پایى از چاه شماره یک مسجدسلیمان فوران کرد. جزئیات دیگر متعاقباً اعلام خواهد شد(9) و بدین ترتیب عصر نفت در ایران آغاز شد عصری که در آستانه یکصدمین سال آن هستیم و پس از این یک قرن هنوز این چالش اساسی وجود دارد که نفت برای ما طلای سیاه بود یا بلای سیاه ....!
پى نوشت ها:
1-  نگاه کنید: به والتر هینتس: دنیاى گمشده عیلام، ترجمه فیروز فیروزنیا
همچنین دکتر یوسف مجیدزاده: تاریخ و تمدن عیلام
2-  آندره گدار و دیگران: آثار ایران، ترجمه ابوالحسن سرو قد مقدم، صفحه۱۰۱
. همچنین نگاه کنید به رومن گیرشمن: ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه محمد معین
۳-  عنوان مقاله: Quartterly journal of the geological منبع: على یعقوبى نژاد: رئیس نفت
.۴- چارلز عیسوى: تاریخ اقتصادى ایران در عصر قاجار، ترجمه یعقوب آژند، صفحه ۲۷
.۵- این همان بانک شاهنشاهى بود که در سال ۱۹۴۸ میلادى موعد امتیاز آن سر آمد و نام آن به بانک انگلیسى خاورمیانه تغییر یافت. پس از ملى شدن نفت این بانک مجبور به ترک ایران شد.
6-  دانیل یرگین: تاریخ جهانى نفت، جلد یک، ترجمه غلامحسین صالحیار، صفحه ۲۴۱
.۷- دانیل یرگین: همان
.۸- على یعقوبى نژاد: همان، صفحه ۴۲.
9-  على یعقوبى نژاد: همان، صفحه ۸۲.

پخش صدای شهید نوجوان مسجدسلیمانی از تلویزیون

جنگ هشت ساله با عراق متجاوز دلاور مردان زیادی را به ایران معرفی کرد.موج تبلیغات برخی را بیش از آنچه بودند مطرح کرد و مظلومیت و گمنامی نیز خیلی ها را حتی از داشتن نامی در اذهان محروم کرد.

شاید بدانید نوجوان سیزده ساله ای که رهبر فقید انقلاب وی را رهبر واقعی نامید بهنام محمدی بود .زاده خرمشهر و ساکن مسجدسلیمان که رشادتش هیچگاه آنگونه که بود مطرح نشد...

داشتم اخبار ایسنا را مرور می کردم که نامش توجهم را جلب کرد.امشب صدای بهنام را از تلویزیون خواهیم شنید. ایسنا نوشت :

مستند ترکیبی «مرثیه مقاومت ایثار و پیروزی» پخش خود را از امشب (چهارشنبه دوم خرداد ماه) از شبکه سه سیما آغاز می‌کند.

عادل معمارنیا ـ مشاور این پروژه‌ مستند ـ در گفت وگو با خبرنگار سرویس تلویزیون خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) گفت: مستند «مرثیه مقاومت ایثار و پیروزی»، سقوط خرمشهر، مقاومت مردم و عملیات بیت المقدس تا روز آزاد سازی خرمشهر را به تصویر می‌کشد.

وی با بیان این مطلب که صدای شهید 14 ساله بهنام محمدی برای نخستین بار از این مستند پخش می‌شود اظهار کرد: در مستند «مرثیه مقاومت ایثار و پیروزی » از تصاویر ناب و بکری که تا به حال پخش نشده استفاده شده و با همرزمان شهید جهان آرا و افرادی ازهسته مرکزی مقاومت خرمشهر بودند گفت و گو شده است.

معمارنیا در پایان گفت: هم‌چنین در این روزها نماهنگ «مردان کوچک» با موضوع سه شهید نوجوان دوران دفاع مقدس با صدای صادق آهنگران و آهنگسازی بهزاد خدارحمی پخش می‌شود.

مستند «مرثیه مقاومت ایثار و پیروزی» کاری از گروه تلویزیون بسیج است که در قالب 3 قسمت 30 دقیقه‌ای پخش می شود. شهرام آدشیرین تهیه کنندگی و مهدی تاجیک کارگردانی این مجموعه را بر عهده دارد.

خبر هایی رویایی از مسجدسلیمان

 ساماندهی فاضلاب شهرستان مسجدسلیمان تا پایان تیرماه !؟

در حالی که به نظر میرسد مشکل آب و فاضلاب از بحرانهای اصلی مسجدسلیمان بوده و هست خبرهایی رویایی در این زمینه منتشر شده است.به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه خوزستان و به نقل از روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب، "محسن پویا" افزود: طرح سامان‌دهی و جمع‌آوری بهداشتی فاضلاب در 40 نقطه پراکنده سطح شهر مسجدسلیمان از فروردین ماه آغاز شده و تاکنون 38 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

وی افزود: استانداری خوزستان برای اجرای این طرح 16 میلیارد ریال اعتبار از محل اعتبارات استانی اختصاص داده است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خوزستان یادآور شد: طرح ساماندهی و جمع‌آوری بهداشتی فاضلاب مسجدسلیمان با 9800 متر لوله‌گذاری در قطرهای 280 تا 500 میلیمتری از جنس پلی اتیلن در مدت چهار ماه اجرا خواهد شد.

وی تصریح کرد: در حال حاضر فاضلاب و آبهای سطحی در شهرستان مسجدسلیمان به دلیل اختلاف ارتفاع مناطق شهری و وضعیت جغرافیایی خاص، از طریق کانالهایی به چاههای جذبی هدایت و به صورت کاملا سنتی دفع می‌شود که ریزش یا گرفتگی تعدادی از کانالهای قدیمی، مشکلات فراوانی را برای شهروندان ایجاد کرده است....

با این حساب بنظر میرسد این مشکل فقط تا دوماه دیگر برای همیشه حل خواهد شد که امیدواریم اینگونه باشد هر چند تجربیات ذهنی ما میگوید:بشنو و باور نکن! خوشبینانه هم اگر بنگریم تا تیرماه مسجدسلیمان چیزی شبیه به عکس خواهد بود! اشتباه نکنید عکس میدان نمره یک با نماد چاه شماره یک نیست بلکه برج ایفل در پاریس است!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

خاطره فاضلابی خارج از موضوع

یاد علیرضا براتی به خیر .تعریف میکرد در اوایل کار اداره آب و فاضلاب روزی رییس محترم آن اداره در مراسم فاتحه ای شرکت کرده بود.

گاگریو خوان برنامه پس از خواندن پیام تسلیت وی گفت:

آقای مهندس...... رییس اداره آب و بلابه نسبت فاضلاب ....    !!!!!!!!!