امساک و روزه داری در ادیان و فرق مختلف – بخش دوم و پایانی 

در بخش قبلی  با روزه داری در ادیان مسیحیت و یهود آشنا شدیم در این بخش  روزه داری در برخی ادیان و فرق دیگر  را مرور خواهیم کرد.

 روزه داری در آیین زرتشتی

در آیین زرتشت، زرتشتیان باید در سه بخش معنوی شنوایی، اندیشه و احساس همیشه روزه باشند، به آن معنا که از طریق این سه حس از نیکی دور نشوند و اندیشه و احساس و شنوایی آنها همواره سرشار از نیکی باشد، اما مؤمنان رزتشتی به منظور عدم افراط در تناول گوشت حیوانات روزهای دوم و دوازدهم و چهاردهم و بیست و یکم هر ماه خورشیدی از خوردن گوشت پرهیز می کنند. همچنین زرتشتیان پس از مرگ یکی از نزدیکان، به مدت سه شب از پختن یا خوردن گوشت پرهیز می کنند.

روزه در آیین هندو   

تنها مسلمانان، مسیحیان,  یهودیان و زرتشتیان  نیستند که روزه می‌گیرند، بلکه حتی آئین‌های غیر الهی نظیر بودیسم و هندوئیسم نیز روزه و ریاضت‌های جسمی را برای تربیت جسم و روح پیروان خود ضروری می‌دانند.

هندوئیسم، یکی از قدیمی‌ترین آیین‌ها است که ‪ از تمدن دره "ایندوس" برخاسته است.

هندوئیسم به معنای دین خدایان است که اساس آن اعتقاد بر یگانگی هر چیز است. این کلیت، برهمن نامیده می‌شود.

هندوها معمولا در روزهای ماه جدید و جشن‌ها روزه می‌گیرند. نحوه روزه گرفتن در این آیین نیز بستگی به خود فرد دارد. ممکن است روزه، امتناع از خوردن و آشامیدن هر نوع غذا یا نوشیدنی برای مدت ‪ ۲۴ساعت باشد، اما بیشتر شامل نخوردن غذاهای جامد است و نوشیدن مقداری آب یا شیر مجاز است.

هدف از این روزه، افزایش تمرکز در مدیتیشن یا عبادت برای تطهیر درون است و گاهی به عنوان دادن یک قربانی در نظر گرفته می‌شود.

روزه‌داری در آیین بودا  

آیین بودا، برخاسته از آموزش‌های "سیدارتا گوتاما" است که ‪ ۵۳۵سال پیش از میلاد به شکوفایی رسید و بودا نام گرفت. او سیاق میانه روی را جایگزین ریاضت‌های شدید جسمی یا دنیا پرستی و خوش گذرانی زیاد کرد.

همه فرقه‌های اصلی بودیسم دوره‌هایی برای روزه دارند که معمولا روزهای چهاردهم ماه و دیگر روزهای مقدس است.

در آیین بودا، روزه به معنای خودداری از خوردن غذاهای جامد است، ولی استفاده از برخی مایعات مانعی ندارد. روزه‌ی بودائیان روشی برای پاک‌سازی است.

راهبان بودایی "تراوادین" و "تندایی"  برای آزادسازی ذهن روزه می‌گیرند بعضی از راهبان بودایی کشور تبت، برای کمک به رسیدن اهداف یوگا ، نظیر انرژی درونی ، روزه می‌گیرند.

راهبان بودایی در روز تنها یک وعده غذا آن هم نزدیک ظهر صرف می‌کنند و بعد از ظهر مجاز نیستند که غذایی بخورند، مگر یک غذای کمکی در عصر. این خود یکی از اعمال ریاضتی است که از جهاتی شبیه روزه در اسلام است.

راهبان بودایی همچنین دو روز در ماه، در حلول ماه و هنگام ماه کامل به طور کامل روزه می‌گیرند. در این دو روز مردم عادی نیز به آنها می‌پیوندند و مراسم مختلف عبادی شرکت می‌کنند.

هرچند که در میان توده بوداییان روزه وجود ندارد، اما راهبان بودایی تقریبا همیشه در حال انجام کاری شبیه روزه هستند. این روزه صرفا ترک خوردن و آشامیدن نیست و امور دیگری مثل  نگه داشتن زبان و سایر اعضا را نیز شامل می‌شود.

امروزه مردم عامی بودایی هر ماه چهار بار روزه داشته و به گناهان خود اقرار می‌کنند و در استقبال از سالروز فوت بودا مدت پنج روز از خوردن گوشت خودداری می‌ورزند.

ریاضت دادن نفس از راههایی است که انسان همواره بدان متوسل می شود تا روح را تطهیر نماید

منابع این بخش:

جان بایر ناس: تاریخ جامع ادیان

سایت موعود

خبرگزاری مهر/ مقاله توصیفی

خبرگزاری فارس/مقاله