شهریور بیست در مناطق نفت خیز

(بازخوانی جریان  اشغال ایران در شهریور 1320 توسط قوای متفقین با تکیه بر حوادث مناطق نفت خیز )

شهریور ماه هر سال یادآور اشغال نظامی ایران توسط انگلستان و روسیه در جریان جنگ جهانی دوم به سال ۱۳۲۰خورشیدی برابر با 1941 میلادی است.

در زمانه ای که آتش جنگ عالمگیر دوم به دروازه های روسیه  رسیده بود و دشمن مشترک ژرمن ؛  دو ابرقدرت زمانه خود انگلیس و روسیه  را  که دارای اختلاف نظر های فراوان در عرصه های استعماری بودند ؛  متحد نمود تا ترمز ارتش نازی را در سرمای سیبری بکشند.

ایران در آن شرایط موقعیتی خاص داشت موقعیتی که دولتین انگلیس و روسیه نمی توانستند نسبت بدان بی توجه باشند. وصیت پطر کبیر هنوز عملی نشده بود و ایران بهترین راه دسترسی آن کشور پهناور به دریای آزاد محسوب می شد و انگلستان نیز زیرکانه مایل بود تا بمب افکن های آلمانی بجای بمباران لندن و منچستر بر فراز خاک روسیه به پرواز درآیند و به همین دلیل از هیچ کوششی برای رساندن کمک به رقیب دیرینه خود در برابر دشمن مشترک جدید دریغ نمی کرد.

ناسپاسی پس از بیست سال

از  اسفند ۱۲۹۹ خورشیدی که دیکتاتور جدید ایران رضا خان میرپنج به کمک انگلستان و با چشم پوشی و رضایت نسبی روسیه  ردای پادشاهی پوشیده بود بیست سال می گذشت . طی این مدت  ایران همواره حیاط خلوت انگلستان و ضربه گیر مستعمره سنتی این امپراتوری در شبه قاره هند محسوب می شد و روسیه نیز سعی می کرد حضور رقیب دیرینه خود انگلستان را در مرزهای جنوبی  اش تحمل نماید؛ اما حضور قدرتی بنام آلمان شاه ایران را ترغیب می کرد تا نمکدان بشکند و به امید دوستی با امپراطور جدید جهان خود را از قدرتهای سنتی جهان آن روزگار بی نیاز نماید!

رضا شاه بیش از هر چیز مقهور پیروزی های هیتلر بود و آینده جهان را در اختیار آلمان می دانست او حتی به قدرت جوان امریکا نیز بی توجه بود . بازداشت سهوی وزیر مختار ایران در امریکا بدلیل تخلف از قوانین رانندگی هر چند به زودی جبران شده و عذرخواهی رسمی پلیس امریکا و مقامات آن کشور را به همراه داشت اما بهترین بهانه بود برای رضا شاه تا روابط سیاسی خود با این کشور را قطع نماید!

از سوی دیگر در شرایطی که انگلستان به سختی درگیر جنگ بود رضاه شاه مطالبات ایران از شرکت نفت را که رقمی در حدود سی و هشت لیره بود را از این کشور درخواست نمود که این امر  ؛  سخت بر انگلیسی ها گران آمد و به این نتیجه رسیدند که تاریخ مصرف دیکتاتور دست نشانده ای دیگر در خاورمیانه بسر آمده است!

پایان تاریخ مصرف دیکتاتور

انتظار جایز نبود ! باید ایران سریعا به راهی که برایش ترسیم شده بود باز می گشت . چرچیل طی تلگرافی به استالین نوشت:

"ما در وهله اول علاقمندیم که سدی در مقابل پیشروی آلمان ها در شرق ایران ایجاد کنیم . در وهله دوم راهی را برای رساندن مهمات به دریای خزر تامین نمائیم."

چرچیل و استالین بهترین راهکار را اشغال نظامی ایران می دانستند زیرا  سرنگونی شاه ایران امری بود که به زمان نیاز داشت و برای آنها هر ساعت و دقیقه حکم مرگ و زندگی را داشت .

در عین حال آنها به  دو نکته نیز توجه ویژه داشتند. نخست حضور تعداد زیادی از اتباع کشور آلمان در خاک ایران که برخی از نظر انگلستان و روسیه به جاسوسی برای آلمان ها و خرابکاری در مناطق تحت نفوذ ایشان در ایران می پذرداختند و دوم منافع منافعی که  هر کدام از آن کشورها در ایران داشتند .

مناطق نفت خیز ایران در این میان موقعیتی ویژه داشت! بهیمن دلیل چرچیل در  تلگراف دیگری نیز  به استالین نوشت:

"در ایران باید محتاط باشیم تا در بمباران تهران مرتکب بی رحمی نشویم.حال سوال این است که آیا قوای ما به اندازه کافی نیرومند هست که مناطق نفت خیز ایران را در صورت مقاومت سربازان ایرانی اشغال نمایند؟ ما هر دو البته برای بیرون کردن آلمانی ها از ایران توافق حاصل کرده ایم."

بدین ترتیب دو قدرت مصمم شدند تا با حضور فیزیکی در ایران از پشت جبهه جدال با آلمان نازی بیش از پیش مطمئن شوند.

اعلامیه شماره یک ارتش

رضاه شاه در آخرین توهم قدرتمندی خود ستادی  متشکل از فرماندهان ارشد ارتش برای جنگ تشکیل داد ستادی که تنها یک اطلاعیه صادر نمود و پس از آن همچون قدرت پوشالی رضاشاه فرو ریخت. ستاد جنگ رضاه شاه تنها اطلاعیه خود را در شش بند صادر نمود. در بند یک اعلامیه آمد:

"ساعت چهار روز سوم شهریور ماه ارتش شوروی از شمال و ارتش انگلیس در باختر و جنوب باختری مرزهای کشور را مورد تجاوز و تعرض قرار داده اند."

در بند دوم اعلامیه نیز امده بود:

"شهرهای تبریز ؛ اردبیل ؛ رضائیه ؛......اهواز  و بندر پهلوی مورد بمباران هوایی واقع و تلفات وارد شده  نسبت به مردم غیر نظامی زیاد و نسبت به نظامیان کم بوده است."

حمله ناجوانمردانه در ساحل آبادان

انگلستان تقریبا" از آغاز جنگ عالمگیر از دولت ایران خواسته بود تا دفاع از شهر آبادان را عهده دار شود.پس از بمباران بحرین توسط هواپیماهای ایتالیایی ؛ انگلستان مجددا این درخواست را مطرح کرد که رضا شاه با ان مخالفت کرد و مدعی شد ایران توانایی دفاع از مرزهای خود را دارد! البته انگلستان به این ادعا وقعی ننهاد و چند دستگاه آتش بار ضد هوایی در اطراف آبادان مستقر نمود. رضا شاه مغرور به نیروی دریایی ایجاد شده یک هنگ از تیپ لشگر خوزستان را به فرماندهی سرهنگ معصومی در آبادان مستقر نمود.ناو جنگی ایرانی  موسوم به پلنگ نیز در سواحل آبادان لنگر انداخته بود تا از مرزهای آبی ایران دفاع نماید.

روز دوم شهریور ماه مقارن ساعت هیجده یکی از رزم ناوهای انگلیسی حاضر در خلیج فارس با کسب اجازه از مرزداران ایران به بهانه گرفتن نفت و آب و تهیه آذوقه و استراحت افسران و افراد خود وارد ساحل آبادان شده و در مقابل ناو پلنگ در یکی از اسکله های شرکت نفت پهلو گرفت.ناخدا سوم میلانیان فرمانده ناو پلنگ طبق عرف فرمانده رزم ناو انگلیسی را دیدار کرد و به ایشان خیر مقدم گفت.امکانات رفاهی و آذوغه در اختیار رزم ناو انگلیسی قرار داده شد تا این ناو صبح فردا به حوزه ی ماموریت خود در آبهای آزاد خلیج فارس باز گردد. ساعاتی از بامداد روز بعد نگذشته بود که ناخدا سوم میلانیان با صدای انفجاری مهیب از بستر خود در عرشه ناو پلنگ سراسیمه برخواست. از زمین و آسمان به ناو پلنگ توپ و خمپاره می ریخت و سربازان هندی نیز مسلسل بدست از عرشه رزم ناو انگلیسی میزبانان خود را به آتش بسته بودند! ناو بان یکم کهنمویی فرمانده توپخانه ناو پلنگ انتظار چنین حمله ناجوانمردانه ای از میهمانانی که چند ساعت پیش از آنان استقبال کرده بود را نداشت. او در اثر حمله خمپاره اندازان هندی یک دست خود را از دست داد و در حالی که با یک دست قصد آتش کردن توپ را داشت به قتل رسید. هم رزم دیگر او ناوبان ریاضی که مسئول کشیک قسمت عقب ناو پلنگ بود نیز ناجوانمردانه هدف خمپاره قرار گرفت و از بدن او هیچ چیز باقی نماند.فرمانده ناو پلنگ ؛ ناخدا سوم میلانیان در جریان این حمله ناجوانمردانه مجروح شد.حجم اتش ناو انگلیسی بر ناو پلنگ به حدی بود که ساکنان آبادان با تصور زلزله ای مهیب از خواب پریدند و متوجه شدند اسکله شرکت نفت غرق دود و آتش است .همان اسکله ای که کارگزارن شرکت نفت وقتی سوار بر دوچرخه از ان می گذشتند برای سربازان و افسران ناو پلنگ دست تکان می دادند و خسته نباشی دلاور می گفتند.

با اطمینان ناو انگلیسی از انهدام ناو پلنگ آتش بار آنان اندک اندک کم شد .ناخدا سوم میلانیان را به همراه سایر مجروحین به اسکله منتقل کردند تا برای مداوا به بیمارستان شرکت نفت ببرند اما او گفت حاضر است بمیرد اما به بیمارستان شرکت نفت نرود!

سرانجام در حالی که فرماندهان انگلیسی و سربازان هندی سرگرم به اهتزاز در آوردن پرچم بریتانیا بر اسکله آبادان بودند میلانیان برای همیشه چشم از دیدن ایران فرو بست.

جدال در مرکز مناطق نفت خیز

صبح روز سوم شهریور 1320 انگلیسی ها در حیاط منزل مستر لین H.W.LENE  رئیس مناطق نفت خیز در مسجدسلیمان جمع شده بودند تا اخبار را دنبال نمایند. پیامی از هفتکل بصورت رمز و با اصطلاحات حفاری رسید که خبر می داد شش نفر بر ارتشی از طریق بمبئی وارد خاک ایران شده اند .یکصد سرباز هندی بدون خونریزی در مسجدسلیمان بر اوضاع مسلط شدند تا خوش خدمتی خود را به صاحب ها تکرار نمایند.فرمانده ژاندارمری مسجدسلیمان سعی کرد فرمانده انگلیسی نیروهای هندی را هدف قرار دهد که تیرش به خطا رفت و خودش هدف قرار گرفت و مجروح شد.

در هفتکل نیز  اخباری مبنی بر کشته شدن یک درجه دار ژاندارمری در درگیری با نیروهای انگلیسی منتشر شد . علاوه بر آن در کرمانشاه هم نیروهای انگلیسی کنترل خطوط لوله و تاسیسات نفتی را در دست گرفتند.

در چهارم شهریور با ورود سیصد سرباز ارتش ایران به  مسجدسلیمان  درگیری در مرکز میادین نفت خیز ابعاد تازه ای پیدا کرد. نیروهای ایرانی در قسمت های مختلف شهر سنگر بندی کرده و مقر اصلی خود را روبروی ترابری شرکت نفت در مسجدسلیمان مستقر نمودند.

موقعیت برای انگلیسی ها سخت شده بود.فرمانده نیروهای ایرانی درخواست مذاکرات  رئیس مناطق نفت خیز ؛ آقای لین  را رد کرد تا انگلیسی ها حساب کار خود را بکنند. روزهای بعد انگلیسی های مستقر در مسجدسلیمان توسط نیروهای ایرانی به حیاط منزل رئیس مناطق منتقل شدند تا در خصوص آنان تصمیم گیری شود.روز بعد یکی از این افراد روی دیوار منزل مذکور این نوشته را حکاکی کرد:

نود و شش نفر از کارمندان به اتفاق همسران آناه در تاریخ بیست و ششم اوت 1941 در این خانه زندانی بودند و توسط نیروهای نظامی ایران به یک مقصد نامعلوم در ساعت هشت و سی دقیقه صبح روز بیست و هشتم اوت 19421 انتقال یافتند.

مقصدی که برای انگلیسی ها نامعلوم بود ؛ اندیمشک در شمال استان خوزستان بود. نیروهای ایرانی هر چند ناجوانمردی ناو انگلیسی را در ساحل آبادان شنیده بودند اما  می دانستند که با اسرای جنگی باید رفتاری انسانی داشته باشند .

کارمندی هم  که این متن را حکاکی کرده بود می دانست که در ایران خطر چندانی آنان را تهدید نخواهد کرد! قبل از آنکه اتباع انگلیسی در میهمانسرای شرکت نفت در اندیمشک مستقر شوند خبر تسلیم ارتش شاهنشاهی ایران اعلام شد و انگلیسی ها سوار بر اتوبوس شرکت نفت در حالی که به فرمانده نیروهای ایرانی پوزخند می زدند اندیمشک را به مقصد مسجدسلیمان ترک می کردند!

بدنبال آن در خانقین و کرمانشاه هم پس از چند روز که نیروهای ایرانی کنترل اوضاع را در دست گرفته بودند ؛ سربازان هندی مجددا" در پست های دیده بانی مستقر شده و پرچم شرکت نفت انگلیس و ایران A.I.O.C  مجددا به اهتزاز در آمد.

استقرار نیروهای انگلیسی در مناطق نفت خیز هر چند چیز تازه ای نبود اما اینبار غرور سرکوب شده ی ایرانیانی را به همراه داشت که سربازان هندی را بر مال و جان و ناموس خویش مسلط می دیدند!

جنایات سربازان تجاوزگر در مناطق نفت خیز تلخ ترین خاطره حافظه تاریخی این بخش از کشور است که به جرم داشتن نفت و نداشتن حکومتی مردمی و قدرتمند محکوم  به تحمل حضور بیگانه بود.

جنگ عالمگیر دوم سرانجام با پیروزی انگلیس و شوروی و امریکا به پایان رسید و مدتی ژس از آن  چرچیل در تحلیل جنگ انجام شده با آلمان نازی و متحدینش ؛  پیروزمندانه گفت:

       "متفقین روی موجی از نفت به پیروزی رسیدند."

نفتی که بدون شک  بخش عمده آن از مناطق نفت خیز ایران تامین شده بود.

بیست و هشتم مرداد

 داستان گذشته یاتجربه ای برای ساخت آینده؟

بیست و هشتم مرداد هر سال  سالروز رویداد یک کودتای نظامی به سال ۱۳۳۲ خورشیدی در ایران است که سلطنت وقت  ایران از آن تحت عنوان انقلاب مردمی و نجات ملی و نیروهای ملی گرای هوادار  دولت دکتر مصدق  همواره تحت عنوان کودتای سیاه از آن یاد کرده اند.

رویدادی داخلی با ابعاد بین المللی

با وجود اینکه رویداد بیست و هشت مرداد را باید  بعنوان یک رویداد داخلی در ایران مد نظر داشت اما نحوه  تعاملات بین المللی ؛ زخم خوردن امپراتوری بریتانیا از دولت  مصدق بابت ملی نمودن و قطع جریان نفت ایران به بازارهای جهانی و ورود دولت جوان امریکا به صحنه تعاملات سیاسی ایران ؛ این  رویداد ظاهرا داخلی را ابعادی بین المللی داد.

امری که با اعتراف رسمی  چند سال پیش دولت امریکا به دخالت در کودتای بیست و هشتم مرداد  توسط "مادلین آلبرایت"   ابعاد بیشتری به این رویداد داد و البته بهانه بیشتری به دست مخالفان سنتی امریکا تا همواره با اتهام کودتا گری در ایران امریکای (جهانخوار) را محکوم نمایند.

بریتانیا پس از ناکامی در برخورد با مسئله نفت در ایران تلاش نمود با ایجاد هراس بین المللی از افتادن ایران در دامان شوروی کمونیستی ؛ ایالات متحده امریکا را در اوج جنگ سرد با خود همراه نماید.این همراهی ابتدا با میانجی گری آغاز شد و هنگامی که سودی از این امر برده نشد با برنامه ریزی عملیات چکمه فرجامی نافرجام را برای دولت دکتر مصدق به همراه آورد و آنرا در حافظه تاریخی جهانیان در قالب کتب و آثار متعدد  ثبت نمود.

کتابی برای خواندن

از بین کتابهای منتشر شده در خصوص بیست و هشت مرداد کتاب "همه مردان شاه" اثر روزنامه نگار امریکایی "استفن کینرز" اثری در خور توجه است.چرا که با نگاهی جدید به رویدادی تاریخی ؛ دلایل انزجار تاریخی از امریکا در ایران و منطقه را بررسی می نماید . انزجاری که به عقیده کینزر در کل خاورمیانه تعمیم داده شد و ریشه های ترور در خاورمیانه را بوجود آورد. کتاب ِ "همه ی مردان شاه" کتابی مستند و در خور اعتناست. دراین کتاب از قهرمان پروری و نگاه ناسیونالیستی رایج در کتاب های تاریخی ، خبری نیست  و نوشته ای ناب، تصویری و پر کشش  و  رمان گونه ارائه نموده است .

در این کتاب، از اسرار پشت پرده کودتا و دسیسه های سازمان سیا و انگلیس علیه حکومت مصدق  پرده برداشته می شود .هوشمندی و تسلط نویسنده به رویدادهای تاریخی آن زمان، خواننده ی ایرانی را که کمتر تجربه ی خواندن تاریخ به دور از داوری های رایج دارد مقهور نوشته خود می کند. نگاه ژورنالیستی، پرهیز از تکرار و پر گویی ویا حاشیه پردازی بی مورد از دیگر ویژگی های برجسته ی این کتاب است.

درباره نویسنده کتاب

" استیفن کینزر" نویسنده ی کتاب "همه مردان شاه" روزنامه نگارو رمان نویس زبده ایست. نویسنده ی

کهنه کار نیویورک تایمز و کسی که تا کنون درباره ی بیش از پنجاه کشور جهان گزارش تهیه کرده، اروپای شرقی را خوب میشناسد، از انقلاب ها و دگرگونی های آمریکای لاتین تا فرو ریختن دیوار برلین گزارش های کم نظیر و بی همتایی تهیه کرده است. افزون بر این با فرهنگ وسیاست ِکشور ترکیه آشناست و در مورد ایران متخصص و صاحب نظرست.

تاثیر یازده سپتامبر بر نوشتن کتاب کینزر

کینزر یک سال پس از واقعه ی سازمان تجارت جهانی در سالگرد 28 مرداد به ایران می آید و سری به احمد آباد میزند و آنجا در بزرگی را مشاهده می کند و در باره ی آن چنین می گوید:"...دو لنگه ی در بلند ِ یک دروازه ی آهنی محکم، به د یوار خانه تکیه داده شده بودند. این تنها شیئی بود که از خانه ی مصدق در تهران، جایی که بخش اعظم زندگی و از جمله سال های پر التهاب نخست وزیری اش را در آن سپری کرده بود، سالم مانده بود.این دروازه شاهد چه تاریخی بوده است! سفرای آمریکا و انگلیس در ایران، همراه با فرستادگان ویژه ای مثل اورِل هریمن، به دفعات بی شمار از میان آن گذشته بودند تا مصدق را متقاعد به کنار گذاشتن یا تعدیل برنامه ی ملی سازی صنعت نفت ایران کنند. ...خانه ای که این در بزرگ را احاطه کرده بود، در شب 28 مرداد 32 ویران و در آتش سوزانده شد، و آوار به جا مانده اش را بردند تا در جای آن یک مجتمع آپارتمانی ساخته شود. تنها چیزی که از آن بر جای ماند همین در بزرگ است، که اهمیت تاریخی زیادی به آن می بخشد و برای کسانی که مصدق را می شناختند، یا سعی در شناختن او در سالهای پس از مرگش داشته اند ، حال و هوایی الهام بخش و روحانی را تداعی می کند. من نیز دست خود را لحظاتی طولانی روی آن گذاشتم تا آن حس و حال تاریخی را پیدا کنم...."

او در کتاب خود بیش از همه به ریشه های اقدامات امروزه در خاورمیانه می ژردازد که دلیل آن انزجار از امریکا سات و یازده سژتامبر یکی از نمونه های آن محسوب می شود.

 ابهامات باقی مانده

 علاوه بر کتاب یاد شده ؛ آثار فراوان دیگری نیز در رابطه با رویداد بیست و هشتم مرداد  منتشر شده است که هر کدام از حوزه ای به این امر پرداخته اند. هنوز تمامی ابعاد کودتا روشن نشده است و مهم ترین ابهام شاید در دو مورد باشد

 نخست ؛ بررسی دلایل روشن تغییر موضع روحانیت سنتی در مواجهه با دولت مصدق و دیگری سکوت دولت شوروی در برخورد با کودتای رقیبش ؛ امریکا در مرزهای جنوبی اش!؟

و مهم ترین سوال باقی مانده رفتارشناسی مردم ایران است که همواره بدنبال قهرمان و پیشوا می گردند وقتی او را می یابند تا حد یک قدیس آسمانی بالایش می برند و در نهایت سقوطش را نظاره گر می شوند و سکوت می کنند. و نهایت سوگ و سوگواری و مرده پرستی!

کینزر ریشه اتفاقات امروز جهان خود را در رویداد های تاریخی می جوید و ما تاریخ و گذشته مان را برای لالایی بستر خوابمان می خوانیم !

آه ای مصدق تو چه قهرمان مرده ی خوبی هستی!؟

درهمین رابطه :

نقد استاد محمدعلی موحد بر کتاب:

http://www.ketabname.com/main2/bookreview/review.php?serial=1022&nid=791

قرائت کتاب بصورت آنلاین از سایت دانشگاه مریلند:

http://www.radiocp.com/?p=1001

فلسفه انتظار از سوشیانت تا مهدی (ع)+نظرات مرتبط

 پانزدهم شعبان ؛ سالروز ولادت امام دوازدهم شیعیان ؛  مهدی (ع) است . امامی که به باور شیعیان روزی برای گسترش عدالت ظهور خواهد کرد .

ظهور یک منجی نجات بخش تقریبا  فصل مشترک تمامی ادیان یکتاپرستانه  است . نجات بخشی که  روزی خواهد آمد و گیتی را پر از عدل و داد خواهد کرد . در دیانت زرتشت که از قدیمی ترین ادیان یکتاپرستی است ما چنین منجی و نجات دهنده ای را با عنوان سوشیانت  (یا سوشیانس) داریم . در سایر ادیان و مذاهب  نیز به ظهور چنین نجات دهنده ای بشارت داده شده است چنانچه  در عهد قدیم (تورات یهود) نیز چنین بشارت شده که : ... اگر چه تاخیر کند برایش منتظر باش که البته خواهد آمد.

در مسیحیت تبلور این امر را در اعتقاد به ظهور دوباره مسیح میبینیم و در نهایت در مذهب تشیع از دیانت  اسلام نیز این امر را در وجود مبارک مهدی موعود متصوریم .

اعتقاد  به منجی منحصر به ادیان یکتاپرست نبوده و در اعتقادات دیگر نیز البته وجود دارد .در کتب هندو منجی با نامهای فرخنده و خجسته / پشن و غیره بشارت داده شده . در کتب برهمائیان منجی ممتاطا نامیده شده است .

حتی در اعتقادات چینیان / مصریان / اسکاندیناوی و امریکای جنوبی نیز ظهور یک منجی مصلح بشارت داده شده است.

فصل مشترک باورها

موضوع انتظار و منجی باوری موضوعی است که در همه مذاهب جهان واجد اهمیت خاصی است صرف نظر از عقیده و ایمان که پایه این آرزو را تشکیل می دهد هر فرد علاقمند به سرنوشت بشریت و طالب تکامل معنوی آن وقتی که از همه جا نا امید می شود و می بیند که اطمینانی از آینده برایش وجود ندارد از این رو در همه قرون و اعصار آرزوی یک مصلح بزرگ جهانی در دلهای انسانه وجود داشته است و به این باور بوده اند که نجات دهنده ای بزرگ ؛ بشریت را از تمامی گرفتاریها ، غم ها و ناپاکی ها نجات خواهد داد این عقیده باوری است که از چین و هند تا اسکاندیناوی و مصر و مکزیک در همه جا وجود دارد برای اینکه ببینیم علاوه بر آیین ایران باستان در سایر مذاهب ، باورها نی نیز اعتقاد به منجی وجود دارد به برخی از این نمونه ها اشاره ای مختصر خواهیم داشت .

جلوه گاه این عقیده در میان هندیان و برهمائیان قابل توجه است در کتاب "وشن جوک"  از کتب هندوها آمده است که:  "سرانجام دنیا به کسی برگردد که خدا را دوست دارد و از بندگان خاص او باشد و نام او فرخنده و خجسته باشد" . در کتاب دیگری بنام "دیده"  آمده است : "پس از خرابی دنیا پادشاهی در آخر زمان پیدا شود که پیشوای خلایق باشد و تمام عالم بگیرد وبه آئین خود آورد" .

در کتاب "دداتک"  از کتب مقدسه برهمائیان آمده است : "دست حق در آید و جانشین آخر ممتاطا ظهور کند و مشرق و مغرب عالم بگیرد همه جا را و خلایق را هدایت کند در پاتیکل از کتب هندوان نیز آمده است : چون مدت روز تمام شد و دنیای کهنه نو شود و زنده گردد و صاحب ملک تازه پیدا شود از فرزندان دو پیشوای جهان یکی ناموس آخر زمان و دیگری و حتی بزرگ وی که پشن نام دارد و نام صاحب آن ملک تازه راهنما باشد بحق پادشاه شود و خلیفه رام باشد و حکم براند و او را معجزه بسیار باشد" .

در میان قبایل سرخ پوست امریکا نیز  عقیده به منجی قابل مشاهده است آنان اعتقاد دارند که روزی گرد سرخ پوستان ظهور خواهد کرد و آنها را به بهشت زمین رهنمون خواهد شد . چنین اعتقاداتی را در میان قبایل و اقوام دیگر نیز می توانیم مشاهده نماییم و با ظهور ادیان و مذاهب بعدی نیز شکل تکامل یافته منجی باوری قابل مشاهده است .

در کتاب های دینی

مرحوم زرین کوب معتقد بود مذاهب گنوسی برای نیل به نجات غالبا" وجود یک واسطه را که منجی انسان یا منجی عالم باشد الزام می کنند و متحمل است که مفهوم سوشیان و مسیحا هم در ایجاد این طرز تلقی موثر باشد .در کتب آسمانی نیز اشارات به ظهور منجی را شاهد هستیم.

 در "مزامیر داوود" می خوانیم : "شریران منقطع خواهند شد و متوکلان به خداوند و ارث زمین خواهند شد بعد از اندک مدتی شریری نخواهد بود" 

در "انجیل متی" نیز می خوانیم که : "چون برق از مشرق بیرون می آید و تا مغرب ظاهر می گردد آمدن فرزند انسان نیز چنین خواهد بود همچنانکه در انجیل لوقا می خوانیم : کمرهای خود را بسته و چراغهای خود را افروخته دارید و شما مانند کسانی باشید که انتظار آقای خود می کشند تا هر وقت بیاید و در را بکوبد بید رنگ برای او باز کنید . در مذهب شیعه از دین اسلام نیز منجی باوری به شکل اعتقاد به ظهور امام دوازدهـم شیـعیان تکـرار می شـود از پیامبـر اکرم (ص ) نقل شـده اسـت که فرموده اند اگر از دنیافقط یک روز باقی بماند خداوند مردمی از اهل بیت مرا که جهان را از عدل و داد پر خواهد کرد بر می انگیزد".

هر چند در طول تاریخ جامعه اسلامی تشیع بعنوان جریان اقلیت اما فعال در نهضتهای مذهبی و فعالیتهای اجتماعی تاثیر به سزایی گذاشته است و گسترش تشیع از دوره بنی امیه نمودار و در عهد استقرار و استمرار عباسیان دولتهای شیعه مذهب مانند علویان مازندران ، آل بویه ، زیاریان و … در ایران حکومت را در دست داشته در حفظ و گسترش تشیع سعی وافر می کردند . اما ریشه های ایرانی منجی باوری نیز در اقبال به این باور مذهبی بی تاثیر نبوده است . همچنان که ریشه های آیین مهر برای آیین مسیحیت و منجی باوری شخصیت کوروش در آیین یهود قابل توجه است مواردی که خود ریشه در ساختار اجتماعی و فرهنگی این سرزمین باستانی داشته است .

نشانه ها

در جلد پنجاه و دوم بحار الانوار در روایتی از امام صادق بیش از پنجاه نشانه برای زمان ظهور منجی موعود بر شمرده شده است که برخی از آنها به قرار زیرند :

- زمانی که مداحی و چاپلوسی فراوان شود

- قوانین و فرمانهای الهی طبق میل افراد تفسیر شود

- رشوه خواری زیاد شود

- بر فراز منابر به تقوا دعوت شود ولی دعوت کننده خود به آن عمل نکند !

در طول تاریخ ایران هر گاه ظلم و ستم زیاد شده مردم بیشتر به مسئله ظهور پرداخته اند که بارزترین نمونه آن در دوران حمله مغول بوده است در حرکت تاریخی سربداران خراسان با یکی از این جلوه ها روبرو می شویم زمانی که مردم هر غروب اسبی را آماده کرده و به دروازه شهر می بردند تا مهدی موعود ظهور کند و آنان را از ظلم وستم مغولان برهاند ...

منابع :

-          جان بایر نامی : تاریخ جامع ادیان / ترجمه علی اصغر حکمت /چاپ پانزدهم 1384 علی فرهنگی / تهران

-          ناصر مکارم شیرازی  : حکومت جهانی مهدی / نسل جوان / چاپ دهم 1380/ قم

-          عبدالحسین زرین کوب : در قلمرو وجدان /1369 / علمی فرهنگی / تهران

-          شیخ عباس قمی : منتهی الامال /1380 / پارسامنش /قم

-          دکتر مریم میر احمدی : دین و مذهب در عصر صفوی / 1367/ امیر کبیر / تهران

نظرات مرتبط :

روزنامه نگار ایرانی  فعال سیاسی یا راوی بی طرف

به بهانه هفدهم مرداد ماه سالروز خبرنگار در ایران

هفدهم مرداد ماه در ایران روز خبرنگار نامیده شده است اما حکایت روزنامه نگاری در ایران همچون سایر مظاهر مدنیت و توسعه در این مملکت گل و بلبل بیش از آنکه نتیجه و حاصل فرایند توسعه باشد راهکاری برای دستیابی به توسعه است و بدین دلیل  امروزه روزنامه نگاری در ایران با بی طرفی که مهمترین شرط آن است عملا بیگانه است! 

تقدیر چنین بود که  اولین روزنامه  ایرانی در دربار متولد شود و روزنامه نگاری ایرانی بجای آنکه انعکاس افکار عمومی جامعه باشد دریچه ای باشد برای برای انعکاس اخبار دربار حاکم. آفت دیرینه روزنامه نگاری در ایران: روزنامه نویسی درباری!!
در حالی که بزرگترین مدیاهای جهان و شناخته شده ترین خبرگزاری ها بی طرفی را شرط اول ارائه خبر و گزارش می دانند و بدان اصرار دارند در ایران  تاریخ بیش از  یکصد ساله روزنامه نگاری ، انباشته است  از مبارزه در راه بسط آزادی و آکنده از فضای سانسور و خودسانسوری در شرایط استبداد، خفقان و نبود فضای آزاد.
تاریخ مطبوعات ایران، بیش از آنکه شاهد فعالیت آزاد و حرفه ای روزنامه نگاران  بی طرف باشد، به مبارزات اهالی مطبوعات برای کسب آزادی، استقلال، عدالت و حکومت قانون گذشته است؛ چه برای رسیدن به حکومت مشروطه و چه برای نیل به جمهوری و حقوق بشر. و بدین ترتیب روزنامه در ایران بجای آنکه نتیجه و میوه توسعه باشد وسیله ای بوده برای رسیدن به آن فضا و شرایط ایده آل. 
ضربات سهمگینی هم که  روزنامه نگاری و فعالان این حوزه اعم از روزنامه نگاران و مدیران مطبوعات خورده اند عمدتا به همین دلیل بوده باشد.
تحولات روزنامه نگاری در ایران نیز در نوع خود جالب است.

ایران تنها کشوری در جهان است که طی یک قرن، شاهد دو انقلاب تمام عیار بوده است؛ انقلاب مشروطه و انقلاب ۱۳۵۷ بر علیه  حکومت سلطنتی پهلوی. اولی برای مهار سلطنت مطلقه و استقرار مجلس و عدالتخانه، و دومی در راه نفی سلطنت و استقرار و استحکام جمهوریت و حاکمیت ملت؛ و هر دو در راه بسط و گسترش آزادی، مردمسالاری و حقوق بشر.
برخی از پژوهشگران تاریخ مطبوعات ایران را تا امروز به هفت دوره تقسیم کرده بودند.

این دوران ها  را می توان به شرح زیر طبقه بندی کرد:
۱- دوره مطبوعات دولتی 1285- 1216 خورشیدی
۲- عهد مشروطه 1299- 1285خورشیدی
۳- دوره خفقان رضاخانی 1320- 1299
۴- دوره بی بندوباری تا کودتا 1332- 1320
۵- دوره اختناق تا انقلاب 1357- 1332
۶- دوره انقلاب تا اصلاحات 1376- 1357
۷- دوره پس از اصلاحات   1376 تا امروز

که هفتمین بخش را می توان به دو بخش جزئی تر  دوران اصلاحات (1384-1376) و دوران پس از اصلاحات (1384 تا کنون) تفسیم کرد.

 در سراسر این دوران، روزنامه نگاران و مطبوعات ایران همواره شاهد دوران اوج و حضیض فعالیت ها بوده اند؛ برآمده از فضای انقلاب ها و اصلاحات هریک از پس دیگری.

روزنامه نگاری ایرانی از زمان امیرکبیر که به نوعی پرچمدار اصلاحات در ایران بود تا امروز، همواره به خون آغشته شده است. از حمام فین کاشان قتل گاه امیر کبیر تا امروز همه برگ برگ پیشینه روزنامه نگاری در مملکتی را تشکیل میدهند که روزنامه در آن نه نتیجه توسعه که اسلحه رسیدن بدان بود و روزنامه نگار نه گزارشگر بی طرف  جامعه توسعه یافته که سرباز جان باز رسیدن جامعه ایرانی به توسعه و بیشرفت بوده و هست.
اینگونه است که از خیل روزنامه های ایرانی  شاید به سختی بتوان  روزنامه واقعا بی طرفی را که با معیارهای فنی روزنامه نگاری تهیه شده باشد یافت و همواره برای اطلاع از صحت اخبار و قضایا مجبور به تهیه نشریات طیف های مختلف فکری و سیاسی هستیم که در حقیقت نه روزنامه که بولتن ها و خبرنامه های حزبی و گروهی هستند .

از امیرکبیر و میرزای شیرازی تا میرزاده عشقی و حسین فاطمی و... تا امروز  سرنوشت روزنامه نگاری ایرانی آغشته به خون جان باختگانی است که بدون شک  جز سربلندی آبادانی و توسعه  ایران آرزویی ندارند.  اما امروز روزنامه نگار ایرانی فعال سیاسی است و امید که فردا به مدارجی از توسعه برسیم که روزنامکه نگار تنها و تنها روزنامه نگار باشد.

راوی بی طرف و راستگوی رویدادهای محیط پیرامون خویش!؟

به امید آن روز فعال باشیم و پویا

نفت و گاز در مسجدسلیمان؛از آتشکده تا چاه

همانگونه که می دانیم ؛ نام «مسجدسلیمان» یادآور استخراج نفت در ایران است . این شهر که در شمال شرقی استان خوزستان واقع است، مهد صنعت نفت ایران و خاورمیانه است که در سال  1287 خورشیدی با  اکتشاف نفت در آن  دوران نوین صنعتی ایران آغاز گردیده. اما این شهر دارای پیشینه باستانی نیز بوده است .

«پارسوماش» نام شهری است باستانی که باستانشناسان  حدود جغرافیایی آن  را در محدوده این شهر  متصور می دانند  وآثار باستانی و کشفیات منطقه نیز مبین این مطلب است . در منابع تاریخی آمده است  که آریاها- که نخستین بار نام ایران توسط ایشان به این سرزمین اطلاق گردید- پس از ترک سرزمین مادری خود که در اوستا از آن تحت عنوان "ایرانویج"  یاد می شود به سوی جنوب سرازیر شدند و به مرور زمان یکی از بزرگترین امپراتوری های جهان را بنیان نهادند . البته بدیهی است که این عظمت به مرور ایام حاصل گردیده باشد و بی شک مقدمات فراوانی داشته است . مقدماتی که منزل به منزل طی طریق و در مسیر مهاجرت ایشان تا استقرار نهایی شان در ایالت پارس حاصل گردیده است.

پارسوا – پارسوماش - پاسارگاد

پارسیان آریایی نژاد پیش از کسب اقتدار واقعی، سالها تحت لوای اقوام ماد ( قومی هم نژاد که قبل از ایشان کنترل نواحی شمال غرب سرزمین جدید را در دست گرفته بودند )، در جنوب دریاچه ارومیه در محلی به نام «پارسوا» سکونت داشتند .

هر چند منابع تاریخی آغاز کار این اقوام رابه طور مشخص از سال 549 پیش از میلاد با جانشینی ایشان به جای ماد ها اعلام می کنند ،اما به نظر می رسد ابتدای کار ایشان بسیار پیشتر از این تاریخ بوده است اولین سند تاریخی که در آن از پارسها نام برده شده کتیبه «شلمنصر سوم» (859 تا 824 ق.م ) پادشاه آشور است . وی در این کتیبه در شرح فتوحات خود از تنبیه بیست و هفت سرکرده پارسوا یاد کرده است  تاثیر پارسیان در تمام دوران حضور این اقوام تحت لوای حکومت مادها وجود داشت و احتمالا پس از تهدید سرزمین ماد توسط آشوریان بود که ایشان مجبور به مهاجرت به نواحی جنوبی شدند . مقصد این مهاجرت آنگونه که در ادوار بعد مشخص گردید، ایالت جدیدی بود که به تبع حضور ایشان «پرسیا» یا «پارس» نام گرفت .آنها در سرزمین جدید خود پاسارگاد را بنیان نهادند . اقامتگاهی در سی کیلومتری تخت جمشید کنونی نقطه ای که بعدها به آوردگاه نبرد ایشان با مادها تبدیل گردید و حتی پس از ساخت پرسپولیس نیز اهمیت ویژه خود را حفظ نمود.اما در مسیر این مهاجرت تاریخی ، پارسیان در پارسوماش اقامت اولیه و تمرکز قوا داشته اند و از این مکان بوده که پس از شکل گیری و سازماندهی نسبی حرکت خود رابه سوی مقصد بعدی یعنی پاسارگاد ادامه داده اند و در حقیقت پارسوماش حلقه ارتباطی بوده بین پارسوا و پاسارگاد .

پروفسور گیرشمن که سالیان متمادی از عمر خود را صرف تحقیق و کنکاش در ایران نمود ،در خصوص مهاجرت پارسیان از پارسوا به ایالت پارس می نویسد :"به نظر نمی رسد که اقامت پارسیان در شمال غرب ایران زیاد طول کشیده باشد . انتقال ایشان یا نتیجه عملیات آشوریان بود و یا بر اثر فشاری که از اورارتو یا همسایگان دیگر صورت گرفته . حقیقت این است که در قرن هشتم پیش از میلاد آنان در حرکت و پیشرفت تدریجی به سوی جنوب شرقی در حوالی چین های زاگرس بودند . ممکن است در 700 پیش از میلاد آنان در محوطه غربی جبال بختیاری تا شرق شوشتر در ناحیه ای که ایشان پارسواش یا پارسوماش نامیده اند و این نام در سالنامه های آشوری نیز ذکر گردیده اقامت گزیده اند. "

جغرافیای تاریخی پارسوماش

مسئله ای که پیش از هر چیز دیگر در  جغرافیای تاریخی پارسوماش باستانی و مسجدسلیمان کنونی جلب توجه می نماید کوهستانی و کوهپایه ای و دشواری راه داشتن  منطقه است . شواهد زیادی از دامپرور بودن اقوام پارسی در دست داریم و می دانیم که دامپروری نیاز ضروری به مرتع دارد و وقتی به صفحات شمال غرب تا جنوب غرب ایران از منظر جغرافیایی دقت کنیم خواهیم دید که کوهپایه های سلسله جبال زاگرس واجد بهترین و غنی ترین مراتع بوده اند، یعنی همان مسیری که اقوام پارسی برای مهاجرت خود برگزیدند .منطقه کوهپایه ای که پارسوماش باستانی را در آن متصور می دانیم آن ایام واجد غنی ترین مراتع در ظرف زمان مورد نظر ما بوده اند . وقتی به امتداد جغرافیایی پارسوا به پاسارگاد نظر می افکنیم ، می بینیم که مسیر هایی به مراتب دست یافتنی  تر از آنچه پارس ها برگزیده اند نیز وجود داشته که می توانسته اند از آن مسیر طی طریق نمایند ،اما می دانیم که حتی امروزه نیز دامپروران از مسیری عبور می کنند که مراتع بهتری برای دام های شان داشته باشد . البته بدیهی است که پاسارگاد نیز مقصدی از قبل تعیین شده نبوده، بلکه وقتی به موقعیت جغرافیایی آن نیز توجه کنیم ، می بینیم که مقصد نهایی ( پاسارگاد ) نیز تقریبا در  انتهای سلسله جبال زاگرس واقع است و گویی با اتمام کوهپایه ها مهاجرت آریاییان پارسی نیز به اتمام رسیده است . دشواری راه در منطقه نیز از محاسن احتمالی آن بوده است !چرا که این امر باعث می شده که پارسوماش به عنوان مرکزی به دور از دسترس بتواند به خوبی محافظت شود .

نفت و گاز در پارسوماش باستانی

اما مهمترین  مسئله در بررسی منطقه ای که پارسوماش را   در آن  می دانیم اشتهار منابع نفت و گاز آن است و این جرقه در ذهن پژوهشگر زده می شود که احتمالا وجود  این منابع که اتفاقا شواهدی از جوشش طبیعی آنها در منطقه را در دست داریم در انتخاب این نقطه جهت ایجاد پارسوماش باستانی بی تاثیر نبوده است .وجود چشمه های نفت در مسجدسلیمان از جمله مواردی است که از دیر باز اذهان را به خود مشغول نموده و اعجاز آفرینش را در مقابل چشم انسان نشان می داده است . این پدیده طبیعی به احتمال قریب به یقین در ادوار باستان نیز وجود داشته و باستان شناسان منبع لایزال آتشکده های منطقه پارسوماش را از همین نشت گاز می دانند .

یکی از کسانی که در مسجدسلیمان و بر روی آتشکده های این منطقه مشاهدات و تحقیقاتی داشته است، مستشرقی است به نام "ماکسیم سیرو"  که نتیجه مشاهدات خود را در 1937 میلادی منتشر کرد و بعدها نیز این گزارشات در کتاب "آثار ایران"  آورده شد .وی آن چنان که از نوشته هایش مشهود است به شدت تحت تاثیر این منطقه قرار گرفته و مشاهدات خود را باعث حالت وصف ناشدنی حاکی از آرامش و عظمت بیان می نماید. در توصیف یکی از آتشکده های مسجدسلیمان  می نویسد :"... احتمال دارد که اینجا نقطه ای بوده که گازهای زیر زمینی از آن بیرون می زده، ولی به گمان ما احتمال این که این پدیده در وسط تخت گاهی بنا به وقوع می پیوسته بیشتر است چرا که در آنجا زمین نشست کرده و نشان می دهد که زیر زمین دارای خلل و فرج  یا حتی خالی بوده است" .(1)
البته ماکسیم سیرو به طور مشخص در خصوص ْآتشکده سرمسجد صحبت می کند، اما وقتی به تشابه بردنشانده و سرمسجد- آتشکده هایی  در مرکزو حومه  شهرستان مسجدسلیمان و خصوصا نشست زمین در وسط تخت گاهی بالای هر دو  صفه دقت می کنیم می توانیم حرف او را به هر دو آتشکده شناخته شده در مسجدسلیمان تعمیم دهیم .

"سر اورل اشتاین" نیز از جمله کسانی است که ضمن تفحص در این منطقه بسیاری از سکه های باستانی را پیدا نموده و به بررسی رابطه احتمالی منابع گاز و آتشکده ها پرداخته است . او می نویسد : " ... در اینجا زبانه-های آتش که از منابع لایزال گاز های طبیعی بالا می رفت بی گمان زایران را به سوی خود می کشیده است" .( 2)

نشت نفت و گاز از سطح زمین در منطقه از ادوار بسیار دور وجود داشته . موقعیت خاص جغرافیایی ، نزدیک بودن مخزن طبیعی به سطح زمین و شکستگی احتمالی گسل زمین به همراه زمین شناسی خاص منطقه و وجود خلل و فرج فراوان در آن از دلایل اصلی این نشت نفت و گاز است و جالب است بدانیم مسجدسلیمان شاید از معدود جاهای دنیا باشد که در آن شاهد چشمه های سطحی نفت هستیم !

راهنمای کاوشگران

شاید همین چشمه ها و نشانه ها نیز بوده که کاوشگران نفت را در عصر جدید به منطقه مسجدسلیمان رهنمون کرده تا اولین شهر نفتی ایران و خاور میانه شکل گیرد . کما اینکه در تاریخ نفت نیز می بینیم که این کاوشگران با دریافت اطلاعات و اخباری از وجود چشمه های نفت در حوالی شوشتر و منطقه بختیاری- مسجدسلیمان فعلی – برای حفاری رهسپار این منطقه شدند.(3 )
یکی از قدیمی ترین گزارشات منتشر شده در خصوص جغرافیای خاص منطقه گزارشی است که توسط ماژور "راولینسون" در مجله "انجمن پادشاهی جغرافیایی" در لندن به چاپ رسیده است و در کتابی تحت عنوان  «سیری در قلمرو بختیاری» اخباری را از آن گزارش مطلع می شویم (4 )

 بدون شک امثال چنین گزارشاتی در رهنمون کردن کاشفان نفت به منطقه بسیار موثر بوده است .بدیهی است که چنین مسئله ای در ادوار باستان نیز می توانسته سابقه داشته باشد .نقش مهمی که نفت در کشف و گسترش آتش داشته و جایگاه مهم این ماده در بسیاری امور همچون درمان بیماری ها و نقش مهم "قیر"  به عنوان یک فراورده نفتی در ساخت مهرهای تصویر گری بسیار قابل توجه بوده است . با نگاهی به تاریخ باستان و تحقیق وتتبع در آن خواهیم دید که تمدن کهن ایران نیز نه تنها با نفت بیگانه نبوده بلکه بهره های فراوانی از آن برده است .

خاورمیانه؛تمدن و نفت

نکته ظریف در اینجاست که نه تنها ایران بلکه بین النهرین که مهد تمدن بشری در شرق محسوب می شود و در تقسیمات جدید سیاسی تمام اینها تحت عنوان خاورمیانه نامیده می شوند و در عین حال غنی ترین ذخایر نفت و گاز جهان  را نیز در دل خود دارند که این موضوع خود می تواند سوژه ای جذاب و پرکشش برای بررسی رابطه منابع نفت و گاز خاورمیانه با پیشینه تمدنی در این منطقه باشد!

سوخت آتشکده ها  

نگاه کنکاشانه و جستجو گرانه به آتشکده های پارسوماش  و شکل خاص معماری و نشست زمین در تخت گاه وسط آنها این فرضیه را پیش می آورد که ممکن است منبع آتش در این نیایشگاهها  منابع زیر زمینی گاز طبیعی در منطقه بوده ، و از آن استفاده می شده است.شواهد فراوانی در دست داریم که ایرانیان باستان در عبادتگاههای بدون سقف به نیایش می پرداختند .
"هرودت"  که در زمان هخامنشیان زندگی می کرده،آورده که ایرانیان معابد سرپوشیده نداشتند و قربانی بر اهورامزدا را بر فراز کوهها انجام می دادند ( 5 )با نگاهی به بردنشانده و صفه سرمسجد دو آتشکده ای که بقایای آن در مسجدسلیمان موجود است ، متوجه می شویم که این نیایش گاه ها که بر تراس هایی تعبیه شده بودند مسقف نبوده و در تختگاهی وسط آنها  احتمالا آتش روشن بوده .
بدین ترتیب با بررسی موقعیت آتشکده های پارسوماش  در منطقه نفت خیز مسجدسلیمان می توانیم احتمال دهیم که وجود جریانهای نشت طبیعی گاز  که تا امروز نیز در مسجدسلیمان مشهود است ؛ می توانسته یکی دیگر  از دلایل انتخاب این منطقه برای استقرار مهاجران پارسی و تاسیس شهر باستانی پارسوماش بوده باشد.

امری که در کنار موارد قبلی همچون دامپرور بودن اقوام و همچنین موقعیت سوق الجیشی و کوهپایه ای منطقه در این انتخاب بسیار مؤثر بوده است .

از آتشکده تا مسجد

باید به این نکته نیز اشاره نماییم که مسجدسلیمان حتی نام خود را نیز از آتشکده باستانی موجود در مرکز خود گرفته است . می دانیم که در هنگامه حمله اعراب  ایرانیان برای مصون نگاه داشتن نیایش گاه های خود بسیاری از آن آثار  را به نام کسانی که مورد قبول اعراب بوده اند منسوب می کردند از جمله است آثاری که به نام سلیمان پیامبر منسوب شد. همچون تخت سلیمان در شیز آذربایجان و یا نامگذاری آرامگاه کوروش کبیر به نام مشهد مادر سلیمان !

آتشکده باستانی پارسوماش نیز بدین ترتیب مسجد و نیایشگاهی معرفی شد که دیوان برای "سلیمان" ساختند و سلیمان پیامبر در آن نیایش می کرد و به مرور مسجدسلیمان نام این منطقه گردید . پارسوماش باستانی در گذر ایام به مسجدسلیمان تغییر نام یافت و از آغاز یک صد سال گذشته با استخراج نفت برای اولین بار در ایران و خاورمیانه هزاران سال پس از خاموشی کوروش بزرگ رونقی دوباره یافت . اما بدون شک منابع نفت و گاز در این منطقه چه در دوران باستان و چه در عصر جدید از مهمترین دلایل اقبال و رونق این خطه بوده است .

پی نوشتها :

1-       آندره گدار و دیگران : آثار ایران / ترجمه ابوالحسن سرو مقدم / 1365/ بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی / مشهد / صفحه 95

2-        مالکوم کالج: تاریخ اجتماعی پارتیان / ترجمه مسعود رجب نیا / چاپ دوم 1374/دنیای کتاب / تهران/ صفحه : 89

3-       علی یعقوبی نژاد : رییس نفت /1373/یادواره کتاب / تهران / صفحه :50

4-        لایارد و دیگران : سیری در قلمرو بختیاری / ترجمه مهراب امیری / 1371 فرهنگسرا/ تهران / صفحه : 115

5-       دکتر اردشیر خدادادیان  : هخامنشی ها / 1378 / نشر به دید / تهران  / صفحه : 319

بدون شرح!؟ صبح امروز /یکی از خیابان های تهران ...

هشتمین سال‌مرگ احمد شاملو

کانون نویسندگان ایران با صدور اطلاعیه‌ای از برگزاری مراسم بزرگداشت هشتمین سال‌مرگ احمد شاملو، بر مزار این شاعر معاصر در امامزاده طاهر کرج خبر داد.

در اطلاعیه‌ای که از سوی هیئت دبیران کانون نویسندگان منتشر شده ، آمده است:

 “اگرچه هشت سال از وداع شاعر بزرگ ما با واژه ها گذشته است، اما امید و زندگی هم چنان در ترانه های شورانگیز او ادامه دارد”

این کانون همچنین در اطلاعیه خود، احمد شاملو را به عنوان شاعری که در زندگی خود سکوت و سرسپردگی را تاب نیاوره، معرفی کرده است.

این مراسم امروز چهارشنبه دوم   مرداد